गुफैगुफा लिखु उपत्यका

सप्तकोशीको मध्यभागबाट बहने नदी हो– लिखु । यो रामेछाप, ओखलढुङ्गा र सोलुखुम्बु जिल्ला भएर बहन्छ । लिखु उपत्यका अनेकौँ प्राकृतिक छटाले पूर्ण छ । यो नदी शिरपुछार अन्दाजी ७५ किलोमिटर जति लामो हुनु पर्छ । यसका सहायक खोलाखोल्साले खोलेर प्राकृतिक रूपले पत्रैपत्र परेको छ । शिरदेखि पुछारसम्म यात्रा गर्नु कठिन छ । पहिले पूरै पैदलयात्रा गर्नु पथ्र्यो । आकृति मात्रका घोडेटो, गोडेटो र डोरेटो बाटा मात्र थिए । त्यसमाथि तीन जिल्लाका विभिन्न भूखण्ड पूरै पैदल हिँड्नु गाह्रो काम थियो । काम र लहडले विशेष गरी रामेछापतर्फका यी बाटा कैयौँ पटक हिँडेँ । धेरथोर सोलुखुम्बु र ओखलढुङ्गा पनि । यात्रामा प्रकृतिका अनेकौँ स्वरूपको अध्ययन गरेँ ।

मेरा हरेक यात्रामा कामविशेष त हुन्थ्यो नै, प्राकृतिक सौन्दर्यको अवलोकनसमेत हुने गरी हिँड्ने गर्दथेँ । हिँड्दा, डुल्दा, पहाड, खोलानाला, जङ्गल, झरना, भिरपहरा परैबाट देखिन्छन् । गुफा विकट ठाउँमा हुने हुनाले धाएरै पुग्नुपर्ने हुन्छ । ती रहस्यमय पनि हुन्छन् । स्थानीयबाट अनेकौँ रहस्य र किंवदन्ती बोकेका गुफाका बारेमा जब सुन्थेँ, समय मिलाएर हेर्न पुग्थेँ । कुनै कुनै सजिलो स्थानमा भए पनि कैयौँ गुफासम्म पुग्न गोरेटोबाटो र विकट अक्कर पार गरेर जानुपर्ने हुन्थ्यो ।