समस्या भारतीय अवरोध मात्र हो वा हाम्रो कमजोर प्रणाली जिम्मेवार छ ?

नेपालको पूर्वी पहाडको हरियालीमा उत्पादन हुने चिया हाम्रो पहिचान, सम्भावना र हजारौँ किसानको जीवनसँग जोडिएको उत्पादन हो । नेपालको इलाममा सन् १८६३ मा चिया खेती सुरु हुँदा श्रीलङ्काले कफी खेती गरिरहेको रहेछ । कफी खेतीमा फङ्गल ब्लाइट रोगको प्रकोप अत्यधिक बढेपछि सन् १८६७ देखि श्रीलङ्कामा चिया खेती सुरु भएको रहेछ ।

हामीभन्दा पछि सुरु भएको श्रीलङ्काको चिया उद्योग खर्बौँमा उक्लिएको छ । तर हाम्रोमा चाहिँ पछिल्लो समय भारततर्फको निकासीमा देखिएको अवरोधले फेरि एउटा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । के हामीले राम्रो चिया उत्पादन गरे पनि त्यसलाई विश्वसनीय परीक्षण, प्रमाणीकरण, ब्रान्डिङ र अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग जोड्ने संरचना कत्तिको बलियो बनाएका छौँ ?