अफगानिस्तान-पाकिस्तान गतिरोध र चीनको क्षेत्रीय कूटनीतिकमा आन्तरिक अवरोधहरू

काबुल। हालैका महिनाहरूमा अफगानिस्तान-पाकिस्तान सीमामा भएको नयाँ हिंसाले काबुल र इस्लामाबाद बीचको सम्बन्धको नाजुकतालाई मात्र उजागर गरेको छैन यसले क्षेत्रीय कूटनीतिक अभिनेताको रूपमा चीनको भूमिकालाई पनि उजागर गरेको छ। प्रमुख क्रसिङहरू नजिक गोलीबारी, अफगानिस्तान भित्र नागरिकहरूको मृत्यु हुने पाकिस्तानी हवाई आक्रमण, काबुलको प्रतिशोधात्मक कारबाही र बारम्बार सीमा बन्द गर्नु विगतका वर्षहरूमा कहिलेकाहीँ हुने घटनाहरूबाट प्रस्थान हो। यसको सट्टा के देखा परेको छ भने तनावको अझ बलियो वृद्धि हो, दुवै पक्षले विवादित डुरान्ड रेखामा रातो रेखा कोर्न खोजिरहेका छन्।

यस द्वन्द्वको मूलमा बाह्य मध्यस्थताको प्रतिरोध गर्ने संरचनात्मक अवरोध छ। पाकिस्तानले निरन्तर तालिबान अधिकारीहरूले तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (टीटीपी) विरुद्ध ठोस कारबाही गर्न माग गर्दै आएको छ। जुन इस्लामाबादले अफगान क्षेत्रबाट सञ्चालन हुने दाबी गर्छ। आफ्नो तर्फबाट तालिबान या त पाकिस्तानले चाहेअनुसार कारबाही गर्न इच्छुक छैन वा असमर्थ छ। कुनै पनि ठूलो मात्रामा हुने कारबाहीले तालिबानलाई टुक्र्याउने जोखिम हुन्छ। जसको एकता प्रतिद्वन्द्वी गुटहरू बीचको नाजुक सन्तुलनमा निर्भर गर्दछ। यद्यपि, इस्लामाबादको दृष्टिकोणबाट, पर्याप्त कारबाहीको अभावलाई सहिष्णुता वा संलग्नताको रूपमा पनि हेरिन्छ। अफगानिस्तान भित्र, पाकिस्तानी सैन्य दबाबको विरोध पनि राष्ट्रवादी सहमतिको एक दुर्लभ बिन्दु बनेको छ, विशेष गरी सीमाको बारेमा जुन धेरै अफगानीहरूले ऐतिहासिक रूपमा अवैध रूपमा अस्वीकार गरेका छन्।