भूकम्पका झट्का र पूर्वतयारी

१२ वैशाख २०७२ मा गोरखाको बारपाक केन्द्रबिन्दु भएर गएको ७ दशमलव ८ रेक्टरस्केलको महाभूकम्पको पनि आठ वर्ष बितिसकेको छ । आठ वर्षको अवधिभित्र पनि हामीकहाँ थुप्रै भूकम्पका पराकम्पहरू गएका थिए । नेपाल सरकार राष्ट्रिय भूकम्प मापन केन्द्रको पछिल्लो तथ्यांकनुसार ५ कात्तिक २०८० महाअष्टमीका दिन धादिङ केन्द्रबिन्दु भएर ५ दशमलव १ रेक्टरस्केलको भूकम्प गएको थियो । सो भूकम्पले काठमाडौंलगायतका क्षेत्रहरू हल्लाएको थियो तर मानवीय र भौतिक क्षति भने हुन पाएन । त्यसैगरी, सोही दिन सोही केन्द्रबिन्दु भएर ५, ४ दशमलव ४, ४ दशमलव १ र ४ दशमलव ३ रेक्टरस्केलका पराकम्प पनि गएका थिए । ३ साउन कास्की केन्द्रबिन्दु भएर ४ रेक्टरस्केलको भूकम्प गएको थियो । त्यसैगरी, हुम्ला केन्द्रबिन्दु भएर ४ दशमलव ६, दार्चुला र लम्जुङ केन्द्रबिन्दुु भएर ४, बाजुराकेन्द्र बिन्दु भएर ४ दशमलव ४ रेक्टरस्केलको भूकम्प गएको थियो भने १६ असोज मंगलबार बझाङको चैनपुर केन्द्रबिन्दु भएर ६ दशमलव ३, बझाङकै तालकोट आसपास केन्द्रबिन्दु भएर ५ दशमलव ३ रेक्टरको भूकम्पबाट एक जनाको ज्यान गएको, २६ जना घाइते र ४८ भवनमा क्षति पुगेको थियो ।

यी विविध भूकम्पका परिवेश हेर्ने हो भने नेपालमा भूकम्पको जोखिम कायमै रहेको देखिन्छ । नेपालमा मात्रै नभएर भूकम्प छिमेकी मुलुक भारत, चीनलगायत विश्वमै गई नै रहेका छन् । भूकम्पबाट बच्नका लागि पूर्वसावधानी उत्तम उपाय हो । यसलाई सबैले पालना गर्ने र भूकम्पप्रतिरोधी संरचनाहरू निर्माण गर्नसकिएको खण्डमा मानवीय क्षति हुने कुरामा दुईमत हुन सकिँदैन । भूकम्पको पछिल्लो रेकर्डनुसार नेपाल अझै अति जोखिम क्षेत्रमै पर्ने हुँदा हामी सबै सतर्क भई सावधानी र भूकम्पको पूर्वतयारी कार्यमा जुट्नुपर्ने आवश्यकता रहेको देखिन्छ ।