पर्याप्रेमको गुञ्जन

मानव र प्रकृतिबिचको अन्तर सम्बन्धबाट वाताबरणको अवस्था निर्धारण हुने गर्दछ र त्यसको प्रभाव व्यक्ति, समाज, राष्ट्र तथा समस्त प्राणी जगतमा पर्ने गर्दछ । तर वर्तमान सन्दर्भमा मानव र प्रकृतिबिचको सम्बन्धमा असन्तुलन स्थिति सृजना भई मानिस तथा जीव जन्तुहरूले विभिन्न प्रकारका बिपत्ति, सङ्कट तथा अबरोहहरूको सामना गर्नु परेको कुरालाई कवि कृष्ण बाउसेले पर्याप्रेमको गुञ्जन कविता सङग्रह मार्फत व्यक्त गरेका छन् ।

सामान्य रूपमा भन्नु पर्दा पर्याप्रेमको गुञ्जन कविता सङग्रह भित्रका अधिकांस कविताहरू पर्यावरण दर्शनमा आधारित देखिन्छ । पर्यावरणभित्र मानव, वातावरण, वस्तु, प्रकृतिका विविध सृजना तथा प्रव्रिmयाका साथै यसको अन्तर सम्बन्धबाट उत्पन्न परिणामबाट मानव तथा अन्य जिव जन्तु (पशु–पन्छी) र अन्य पक्षहरूको अवस्था स्थितिमा आउने परिवर्तन तथा प्रभाव जस्ता कुराहरूलाई कविले सङ्ग्रहका कविताहरूमा समेटन खोजेको पाईन्छ । पर्यावरणको सन्तुलनको लागि प्रकृति र मान्छेबिचको सम्बन्धमा सन्तुलन हुनु जरूरी हुन्छ । मानव निर्मित तथा प्रकृति सिर्जित वस्तु तथा तत्वहरूबिचको सन्तुलनले पर्यावरणको अवस्था निर्धारण गर्दछ । प्राणी जगत्मा जीवको सृष्टि हुने गर्दछ जीवले जगत्को संरक्षण गर्नु पर्दछ नत्र जीव आफै सङ्कटमा पर्दछ भन्ने कुराको मान्यतालाई कविले आत्मसात गरेको पाईन्छ । पर्यावरण्भित्र जीवन र जगत्को अवस्था निर्धारित हुन्छ र यसैमा जीवन चव्रmको गति निर्भर हुन्छ । तसर्थ पर्यावरण सन्तुलनको लागि प्राकृतिक र मानव निर्मित बस्तुबिच सन्तुलन हुनु जरूरी छ उक्त कार्यप्रति मानिस स्वयं जिम्मेवार हुन्छ ।