तनाव व्यवस्थापन : एक चर्चा

तनाव मानिसको मस्तिष्कमा आइलाग्ने असामान्य बोझ, सन्ताप वा मानसिक दबाब हो । तनावले मानिसको मनमा चिन्ता र पीडा मात्र होइन ज्वलन नै उत्पन्न गराई व्यवहारमा परिवर्तन ल्याइदिन्छ । तनाव अनुभूति नगर्ने व्यक्ति विश्वमा बिरलै हुन्छन् । सबैले एक न एकपटक जीवनमा तनावको अनुभूति गरेकै हुन्छन् । फरक यति मात्रै हो कि कसैले क्षणिक, कसैले अल्पकालीन तथा कसैले दीर्घकालीन तनावको सामना गरेका हुन्छन् ।

सामान्य वा संवेदनशील जस्तोसुकै घटना वा गालीगलोजबाटै तनाव उत्पन्न हुन सक्छ । तनाव उत्पन्न हुने कारण असीमित र अनेकौं हुन्छन् । जीवनयापनका क्रममा हामीले गर्ने हरेक क्रियाकलाप र गतिविधिहरू सोचेअनुरूप नहुँदा क्षणिक तनाव उत्पन्न हुन सक्छ । गर्न चाहेकै कार्य असफल बन्ने अवस्था आइलागे अल्पकालीन तनाव उत्पन्न हुन सक्छ । यसैगरी दीर्घ रोग, पारिवारिक झमेला, नातेदारको मृत्यु निकटतम् व्यक्तिसँग टुटेको सम्बन्ध तथा प्राकृतिक विपत्तिबाट दीर्घकालीन तनाव उत्पन्न हुन सक्छ ।