‘डाक वचन’मा खडेरीको सम्झना

मधेसको प्राचीन मिथिलाक्षेत्रमा अहिलेपनि खेतीपाती र मौसमका कुरा आउने बित्तिकै पाका किसान ‘डाक वचन’ सम्झन्छन् । मौसम र खेतीपातीका सन्दर्भमा सिद्धपुरुष ‘डाक’ले करिब ३०० वर्षअघि गरेका भविष्यवाणी पाका उमेरका मैथिल बासिन्दालाई कण्ठस्त छ । मौसमवेत्ता र भविष्यवेत्ता मानिने ‘डाक’ मैथिल जनजीवनका सम्झीरहने पात्र मानिन्छन् ।

“अखाढ सुख्खा, सावन दुःखद्, भादो भैंसल, अगहन झखत” (असारमा पानी नपर्दा साउन दुःखकै हुन्छ, अनि भदौ पनि राम्रो हुँदैन, सारमा मङ्सिर टोलाएर बस्नुपर्ने हुन्छ) यसपालि पानी नपरी असार बित्दा दिक्क हुनुभएका भङ्गाहा–५ भूचक्रपुरका ७० वर्षीय दीपनारायण चौधरी थारु डाकवचन सम्झँदै भन्नुहुन्छ, “अखाढक मार सालभर खेप परैय” (असारमा पानी नपरेको मार (मर्का) वर्षभरि झेल्नुपर्छ) ।