भानुभक्त आचार्य र घा“सीबीच के भएको थियो ?

नेपालमा साहित्यको उज्यालो सुरुवात गर्ने आदिकवि भानुभक्त आचार्यको योगदान अद्वितीय छ । उनलाई नेपाली भाषामा ‘रामायण’ लेख्ने पहिलो व्यक्ति भनेर सम्मान गरिन्छ । तर, यस महान् कार्यको प्रेरणा सामान्य घाँसीबाट कसरी आयो त ? नेपाली साहित्य आकाशमा भानुभक्त आचार्य चम्किला तारा हुन् । कालजयी कृति, नेपाली भाषामा रचित ‘रामायण’, केवल साहित्यिक कृति होइन, नेपाली भाषा, संस्कृति र राष्ट्रिय चेतनाको आधारस्तम्भ पनि हो ।

यस महान् कार्यको प्रेरणा कहाँबाट आयो ? जनश्रुति र ऐतिहासिक मान्यताले साधारण घाँसी (घाँस काट्ने व्यक्ति)लाई नै यस अपूर्व साहित्यिक यात्राको मुख्य प्रेरक शक्तिका रूपमा चिनाउँछ । भानुभक्तलाई घाँसीबाट प्राप्त भनिएको प्रेरणाको घटना, यसको ऐतिहासिकता, सन्दर्भ, मनोवैज्ञानिक पक्ष र नेपाली जीवनमा यसले छोडेको गहिरो प्रभावको गहन अन्वेषण गर्छ । त्यसरी नै नेपाली साहित्य फाँटमा आदिकवि भानुभक्त आचार्यको नाम स्वर्णिम अक्षरले लेखिएको छ । उनको योगदानले नेपाली भाषालाई एउटा नयाँ उचाइमा पु¥यायो र नेपाली कविता जनमानसमाझ लोकप्रिय बनायो । यसपछाडि रोचक र प्रेरणादायी कथा लुकेको छ । जुन घाँसीको प्रेरणासँग सम्बन्धित छ । यस घटनाले भानुभक्तको जीवनमा मात्र नभई नेपाली साहित्यकै दिशामा महŒवपूर्ण मोड ल्यायो ।