काठमाडौंमा पहिलो पटक 'टोल टोलमा फिल्म महोत्सव'

कुनै पनि सहरलाई 'भाइब्रेन्ट' (जीवन्त) बनाउने भनेको न चिल्ला सडकले हो, न अग्ला अग्ला घरले। सहरलाई जीवन्त बनाउँछ त्यहाँको जात्रापर्व, गीत-संगीत, परिकार र संस्कृतिले।

यी आधारभूत तत्वको संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्ने काम त्यहाँको स्थानीय सरकारको हो।

काठमाडौं सहरको मौलिक पहिचान जोगाउन विभिन्न कार्यक्रम गर्दै आएको काठमाडौं महानगरपालिकाले अहिले सिनेमाका माध्यमबाट सहरलाई जीवन्त बनाउन 'टोल टोलमा फिल्म महोत्सव' भन्ने नौलो कार्यक्रम सुरू गरेको छ।

सहरका विभिन्न टोल, चोक, पार्क र सार्वजनिक खुला स्थानमा आयोजना गरिने यो कार्यक्रमले समुदायलाई एकै ठाउँमा भेला गराउँदै सामूहिक रूपमा फिल्म हेर्ने, त्यसबारे छलफल गर्ने र सिर्जनात्मक गतिविधिमा सहभागी गराउने उद्देश्य लिएको छ।

कार्यक्रमको सुरूआत भोलि शुक्रबार खुलामञ्चबाट हुँदैछ र शनिबार असनमा आयोजना गरिनेछ। त्यसपछि असार २७ गतेसम्म प्रत्येक शुक्रबार र शनिबार फरक फरक स्थानमा कार्यक्रम आयोजना गरिनेछ।

यो महोत्सवमा छोटो फिल्म प्रदर्शन, सिनेमा छलफल, कला र रचनात्मक उद्योगका विषयमा वार्ता र सांस्कृतिक प्रदर्शनहरू गरिने काठमाडौं महानगरका कार्यवाहक मेयर सुनीता डंगोलले जानकारी दिइन्।

उनका अनुसार 'टोल-टोलमा फिल्म महोत्सव' आफैमा छुट्टै गतिविधि मात्र होइन, महानगरले आगामी आर्थिक वर्ष आयोजना गर्न लागेको अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको 'काठमाडौं फिल्म फेस्टिभल' तयारीको हिस्सा हो।

काठमाडौं महानगरपालिकाले आफ्नो युनेस्को 'सिटी अफ फिल्म' कार्यक्रमअन्तर्गत यो फिल्म महोत्सव आयोजना गर्न लागेको हो। महोत्सवको आधिकारिक मिति भने तय भइसकेको छैन।

समुदायमा फिल्म संस्कृति विस्तार गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय महोत्सवका लागि आधार तयार पार्ने सोचका साथ 'टोल-टोलमा फिल्म महोत्सव' गर्न लागिएको उनले बताइन्।

'सिनेमाका माध्यमबाट समुदायलाई जोड्नु हाम्रो मुख्य उद्देश्य हो,' उनले भनिन्, 'हामीले काठमाडौं फिल्म फेस्टिभल आयोजना गर्ने घोषणा गरेसँगै विविध कार्यक्रम अघि बढाइरहेका छौं। तीमध्ये टोल टोलमा फिल्म महोत्सव एउटा महत्त्वपूर्ण कार्यक्रम हो।'

समयसँगै समाजमा फिल्म हेर्ने शैली बदलिएको छ। पहिले चोकमा बसेर कथा सुनिन्थ्यो, टोलमै भेला भएर फिल्म पनि हेरिन्थ्यो। अहिले समूहमा फिल्म हेर्ने बानी घट्दो छ। घरमा फिल्म हेर्नुपरे पनि एक्लै मोबाइल वा ल्यापटपमा हेर्ने चलन बढेको छ।

यो महोत्सवले भने विभिन्न पुस्ताबीचको सम्बन्धलाई फिल्ममार्फत् बलियो बनाउने विश्वास रहेको सुनीता उल्लेख गर्छिन्।

'विभिन्न उमेर समूहका मानिसहरू एकै स्थानमा भेला भएर फिल्म हेर्ने, त्यसबारे विचार आदानप्रदान गर्ने र अन्तर-पुस्तागत संवाद गर्ने अवसर यो कार्यक्रमले सिर्जना गर्ने विश्वास छ,' उनले भनिन्।

काठमाडौं महानगरको तर्फबाट 'टोल-टोलमा फिल्म महोत्सव' की क्युरेटर आयुषा श्रेष्ठका अनुसार यो महोत्सव फिल्म प्रदर्शनमा मात्र सीमित छैन। कलाकारहरूलाई समेत यसमा समावेश गराइनेछ। फिल्म र क्रियटिभ इन्डस्ट्रीका विषयमा छलफल हुनेछ।

यो साता शुक्रबार खुल्लामञ्च र शनिबार असनमा आयोजना भएपछि यही महोत्सव अर्को साता असार १२ गते बागबजार र १३ गते सुन्धारा परिसरमा गरिने उनले जानकारी दिइन्।

त्यस्तै, असार १९ गते मैतीदेवी मन्दिरको खुला चउर, २० गते लगनटोल, असार २६ गते बालाजु बाइपास क्षेत्र र २७ गते यट्खा बहाल, भाष्कर कीर्ति महाविहारमा आयोजना हुनेछ।

महोत्सवको सह-आयोजकका रूपमा प्रत्येक स्थानमा स्थानीय सांस्कृतिक तथा सामाजिक संस्थाहरूलाई जोडिएको छ।

'टोल टोलमा फिल्म महोत्सव' को शुभारम्भ समारोह शुक्रबार ५ बजे हुनेछ। कार्यक्रममा चर्चित ब्यान्ड कुटुम्ब सहितको विभिन्न प्रस्तुति रहनेछ।

त्यस्तै, 'कान्स फिल्म फेस्टिभल' मा ऐतिहासिक सफलता पाएको नेपाली फिल्म 'एलिफेन्ट्स इन् द फग' लाई सम्मान समेत गरिनेछ।

शुक्रबार प्रदर्शन हुने फिल्महरूमा 'नन्दा', 'सवारी साहित्य', 'पेन्गुइन रिभोल्युसन' रहेको क्युरेटर श्रेष्ठले जानकारी दिइन्।

'महोत्सवमा सहभागी हुन कुनै शुल्क लाग्ने छैन,' उनले भनिन्, 'खुला सार्वजनिक स्थलमा आयोजना गरिने भएकाले राम्रो सहभागिता हुने अपेक्षा छ।'