साँघुरो अस्पताल, ठूलो उपचार

बिरामीका लागि उपचार गर्ने अस्पतालहरू फराकिलो र सहज हुनुपर्छ। उसै त क्यान्सरका बिरामी पुग्ने कुनै पनि अस्पताल थप सहज र शान्त हुनुपर्छ, तर लामो समयदेखि क्यान्सर उपचारमा तल्लीन भक्तपुर क्यान्सर अस्पताल भने बिरामीमैत्री छैन।

साँघुरो बाटो, नमिलेका अप्ठेरा भवन, छरिएर रहेका सेवाले यस्ता बिरामीका निम्ति उसै सकस देखिन्छ। अस्पतालको टिकट काउन्टर, क्यास काउन्टर, बहिरङ्ग सेवा लिन पर्खने ठाउँदेखि किमोथेरापी लिने कक्षहरू सबै साँघुरा र हल्लामय भेटिन्छन्। बुधबार नागरिककर्मी पुग्दा अस्पतालको किमोथेरापी डे केयरको स्थिति दयनीय पाइयो। अस्पतालको पुरानो भवनको माथिल्लो छतमा टिनको छानामुनि एउटै कोठामा दर्जनौं बिरामीले किमोथेरापी लिइरहेका थिए। पाँचजना नर्सिङ कर्मचारीले उनीहरूलाई सेवा दिइरहेका थिए। उनीहरू थकित देखिन्थे।

क्यान्सर उपचारमा समर्पित पुरानो तथा एउटै छानोमुनि बहुआयामिक उपचार पाइने आशाले बिरामीहरू यही अस्पताल पुग्ने गरेको अस्पताल निर्देशक डा. उज्ज्वल चालिसेले बताए। उनका अनुसार यो अस्पतालप्रतिको भरोसाकै कारण जिल्ला अस्पतालहरू पनि रेफर गरी यतै पठाउँछन्।

यति मात्र हैन राजधानीकै अन्य अस्पतालहरू पनि थप उपचारका लागि क्यान्सरका बिरामीलाई यही अस्पताल पठाउँछन्, तर बिरामीले सोचेजस्तो अस्पतालको वातावरण नभएको निर्देशक डा. चालिसे स्वीकार गर्छन्। उनले भने, ‘बिरामीलाई सहज छैन, तर बहुआयामिक उपचारका लागि आउनुहुन्छ।’

‘बिरामीहरू लाइन लामो छ भनेर गुनासो गर्नुहुन्छ, बस्ने ठाउँ हुँदैन’, भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालका प्रशासक राजाराम तजालेले भने। अस्पतालको बहिरङ्ग विभाग झनै साँघुरो भएपछि कतिपय बिरामी भुइँमा बसेको भेटिए भने कतिपय उभिन नसक्ने बिरामी अस्पालको सिँढीमा बसेको भेटिए। फार्मेसीको भण्डारण कक्ष पनि साँघुरो भएकाले औषधी प्यासेजमै राखिएको देखिन्छ।

क्यान्सर उपचारमै समर्पित चिकित्सक, विभिन्न व्यक्ति र नेपाल क्यान्सर रिलिफ सोसाइटीइको पहलमा २०५१ सालमा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रले अस्पताल उट्घाटन गरेका थिए। बिचमा श्रीमती, छोरा र आफैं क्यान्सरबाट प्रभावित बनेका व्यवसायी तथा सामाजसेवी कर्ण शाक्य, क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. अञ्जनीकुमार शर्मा एवं नेपाल क्यान्सर रिलिफ सोसाइटीको समर्पणमा अस्पतालको क्रमिक विकास भएको हो। सुरुमा १५ शड्ढयाबाट अस्पताल सञ्चालन गरिएको थियो।

सुरुमा अन्तिम अवस्थामा पुगेका क्यान्सरका बिरामीलाई प्यालिएटिभ केयरका रूपमा सेवा दिइन्थ्यो। पछि चरण–चरणमा सेवा र शय्या विस्तार गरी आवश्यक प्रविधि र विशेषज्ञ चिकित्सकसहित सेवा प्रदान गर्न थालिएको हो। हाल यो अस्पताल एक सय ४२ शड्ढयामा सेवा प्रदान गरिरहेको छ। विभिन्न चरणमा अस्पतालको विकास भएकाले गुरुयोजनाविना निर्माण भएका साना तथा पुराना भवनका भरमा सेवा दिन बाध्य भएको निर्देशक चालिसे बताउँछन्। ‘एक सय वर्ष पुराना भवन पनि छन्, एकाध नयाँ छन् तर सबै साना छन्’, उनले भने।

साँघुरा तथा टुक्रे भवनहरूलाई क्यान्सर बिरामीमैत्री बनाउन सरकारले नै जग्गा खोजेर भवन निर्माण गरेमा सम्भव हुने निर्देशक चालिसे बताउँछन्। विकल्पमा चाँगुनारायाण नगरपालिकाले जग्गा उपलब्ध गराउने कुराकानी भएको तर उचित नलागेको र बिरामीका लागि पायक नभएकाले निर्णय अघि बढ्न नसकेको निर्देशक चािलसे बताउँछन्। यसको विकल्पमा सूर्यविनायक नगरपालिकाको बन्द भएको चाइनिज इँटा कारखानाको जग्गा या भक्तपुर सल्लाहघारीनजिकको तीनकुनेमा खाली रहेको जग्गा सरकारले नै व्यवस्थापन गर्ने हो भने राम्रो अस्पताल बन्न सक्ने उनको सुझाव छ। अस्पतालका प्रशासक तजाले भने अस्पतालभित्रै रहेको जग्गामा पनि पालैसँग दुईवटा अग्ला भवन निर्माण गरेमा राम्रो अस्पताल बन्ने सम्भावना रहेको अस्पताल प्रशासक तजाले बताउँछन्।

सरकारले जग्गा व्यवस्थापन गरेर फराकिलो ठाउँमा भवन निर्माण गरी सेवा दिन सकेमा भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालप्रति विश्वास राखेर आउने बिरामीका लागि अस्पताल आनन्दमय र प्रभावकारी बन्ने चिकित्सक बताउँछन्। यसअघि सरकारसँग अस्पतालले पटकपटक जग्गाको माग राख्न गए पनि अहिलेसम्म सुनुवाइ नभएको अस्पताल प्रशासनले जनाएको छ। साँघुरो ठाउँमा रहेको यस अस्पतालले भरतपुर अस्पतालकै दरमा प्रति वर्ष क्यान्सरका बिरामीको उपचार गरिरहेको निर्देशक चालिसे बताउँछन्। ‘प्रतिवर्ष क्यान्सरका मात्र १५ हजार बिरामीको नियमित उपचार गर्छौं’, उनले भने।

राजधानीभित्र क्यान्सर अस्पतालहरू छन्, पनि यो अस्पतालले दिने सेवा र शुल्क सामान्य आर्थिक स्थिति भएका बिरामीका लागि उचित रहेको र बहुआयामिक सेवा दिने एक मात्र सरकारी अस्पताल भएकाले सरकारले यसको उन्नत विकासमा ध्यान दिन आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ। ‘बढ्दो क्यान्सरका बिरामीको व्यवस्थापन गर्न सरकारले यो अस्पतालको समयमै प्रवद्र्धन गर्नुपर्ने देखिन्छ’, उनले भने।

Follow @nagarik_news