१५ खर्ब डलर सम्पत्ति भएका यूएईका शेखले इरानसँगको सम्बन्धमा सुधारको प्रयास थाल्दै

एजेन्सी । महिनौं लामो द्वन्द्वपछि संयुक्त अरब अमिरात (यूएई) ले इरानसँगको सम्बन्धलाई पुनः सुधार्ने प्रयास थालेको छ । यस अभियानको केन्द्रमा एकजना शक्तिशाली व्यक्तित्व देखा परेका छन् । उनी हुन् शेख तहनुन बिन जायद अल नाह्यान ।

समाचार एजेन्सी ब्लुमबर्गका अनुसार, अबु धाबीको शासक परिवारका व्यावसायिक प्रमुख र करिब १५ खर्ब डलरको विशाल साम्राज्यका संरक्षक रहेका शेख तहनुनले अहिले यूएईको राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारको हैसियतमा तेहरानसँग कूटनीतिक संवादको ढोका खोल्ने महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हालेका छन् ।

इरानसँगको सम्बन्धमा यूएईले सुरुमा अपनाएको कठोर नीतिलाई अहिले व्यावहारिक र वार्तामुखी नीतिमा बदल्न शेख तहनुनले केन्द्रीय भूमिका खेलेको बताइएको छ ।

गत फेब्रुअरी २८ बाट सुरु भएको क्षेत्रीय युद्धमा यूएई सबैभन्दा बढी प्रभावित हुने राष्ट्रमध्ये एक थियो । इरानी मिसाइल र ड्रोन आक्रमणका कारण यूएईमा करिब एक दर्जन मानिसको ज्यान गएको थियो भने त्यहाँका बन्दरगाह, तेल प्रशोधन केन्द्र र होटलहरूमा अर्बौं डलरको क्षति पुगेको थियो ।

यसको प्रतिशोधमा अबु धाबीले पनि इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेको थियो र अरब राष्ट्रहरूमध्ये इरानप्रति सबैभन्दा कडा अडान राख्ने देशका रूपमा देखिएको थियो ।

सुरुवाती दिनहरूमा यूएईले इरानले आक्रमण नरोकेसम्म कुनै पनि वार्ता नगर्ने अडान राखेको थियो । तर, आक्रमण रोकिएपछि दुवै देशका राष्ट्रिय सुरक्षा अधिकारीहरूले युद्ध सुरु भएयता पहिलोपटक प्रत्यक्ष भेटवार्ता गरेका थिए ।

ब्लुमबर्गको रिपोर्ट अनुसार, यो कूटनीतिक पहल सम्बन्ध सुधारको दिशामा एउटा ठूलो मोड साबित भएको छ । शेख तहनुनले पश्चिमी सरकारहरूसँग नजिकको सम्पर्क कायम राख्दै इरानी नेताहरूसँग प्रत्यक्ष सञ्चार स्थापित गर्न विशेष सहयोग गरेका छन् ।

क्षेत्रमा बिग्रिएको सम्बन्धलाई सुधार गर्न शेख तहनुनलाई जिम्मेवारी दिइएको यो पहिलोपटक भने होइन ।

यसअघि सन् २०२१ मा पनि उनी एक दशकभन्दा बढी समयपछि तेहरान भ्रमण गर्ने यूएईका सबैभन्दा उच्च अधिकारी बनेका थिए । अबु धाबीले टर्की र कतार लगायतका क्षेत्रीय राष्ट्रहरूसँगको सम्बन्ध पुनः निर्माण गर्ने प्रयासकै सिलसिलामा उक्त भ्रमण भएको थियो ।

यूएईका राष्ट्रपति शेख मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यान कूटनीतिको सार्वजनिक अनुहार बने पनि द्वन्द्वका समयमा शेख तहनुनका प्रयासहरू धेरैजसो पर्दा पछाडि नै रहेका थिए ।

उनको संलग्नताको प्रारम्भिक संकेत गत महिना मात्र देखिएको थियो जब कतारी प्रधानमन्त्री मोहम्मद बिन अब्दुल रहमान अल थानीले क्षेत्रीय तनाव कम गर्ने मध्यस्थताका प्रयासहरूमा उनीसँग समन्वय गरेका थिए ।

हप्तौं लामो वार्तापछि कतार वाशिङटन र तेहरानबीच युद्धविरामको समझदारी गराउन मुख्य मध्यस्थकर्ताका रूपमा सफल भयो । यस प्रक्रियामा कतारी प्रधानमन्त्रीले शेख तहनुन र यूएईका विदेश मन्त्री शेख अब्दुल्ला बिन जायदलाई घटनाक्रमका बारेमा नियमित रूपमा जानकारी गराउने गरेका थिए ।

शेख तहनुनको सोचलाई नजिकबाट बुझ्नेहरूका अनुसार, उनले इरानप्रति पहिले व्यवसाय र व्यावहारिक दृष्टिकोण अपनाउनुपर्ने वकालत गर्दै आएका छन् । आर्थिक वृद्धिका लागि क्षेत्रीय स्थिरता अनिवार्य रहेको उनको तर्क छ ।

अबु धाबीको उपशासक र राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारको भूमिकाका साथै शेख तहनुनले एआई लगानीकर्ता एमजीएक्सदेखि इमिरेट्सका केही ठूला लगानी कोषहरू सम्मको रेखदेख गर्छन् । वित्त, प्रविधि र सुरक्षाको क्षेत्रमा रहेको उनको यस व्यापक प्रभावले नै तेहरान र अंकारादेखि कायरो र वाशिङटनसम्मको सम्बन्धलाई मजबुत बनाउन मद्दत पुर्याएको छ ।

उनको यस बहुआयामिक व्यक्तित्वले यूएईको भविष्यको सुरक्षा र आर्थिक समृद्धि दुवैलाई मार्गनिर्देशन गरिरहेको देखिन्छ ।