‘भोट बैंक’मा सीमित समुदाय

जब जब चुनाव आउँछ, तब तब दलका नेताहरू गाउँबस्तीभित्र छिर्छन्। जहाँ जेभन्दा जो खुसी हुन्छन् भन्ने लाग्छ, त्यस्तै त्यस्तै आश्वासन बाँड्छन्। जस्तो कि भूमिहीन सुकुम्बासी बस्तीमा पसेर लालपुर्जाको आशा देखाइदिन्छन्। खानेपानी नभएको गाउँमा पानी ल्याइदिने वाचा गर्छन्। मोटर नपुगेको ठाउँमा सडक बनाउने कसम खान्छन्। खोलामा पुल हाल्नेदेखि लिएर सिँचाइ र बिजुली बत्तीसम्मका आश्वासन उम्मेदवारका मुखमै झुन्डिएका हुन्छन्। शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारी पनि उनीहरू छुटाउँदैनन्। त्यस्तै आश्वासनकै भरमा चुनाव जितेपछि भने उनीहरू फर्केर जाँदैनन्। हुन पनि एउटा सांसद वा नेताले चाहेर न कसैले लालपुर्जा बाँड्न सक्छ न कसैलाई रोजगारी दिलाउन सक्छ। भूमिहीन सुकुम्बासीको समाधानका लागि सरकारले केन्द्रस्तरबाटै कदम चाल्नुपर्छ।

नेपालका धेरै कुना कन्दराहरूका बासिन्दा सधैं भोट बैंक बन्न बाध्य छन्। जहाँ अभाव छ, त्यही ठाउँ र समुदायलाई नेता र उम्मेदवारहरूले आश्वासन बाँड्छन्। सधैं कुनै न कुनै आस देखाउँछन् अनि भोट माग्छन्। जिते वा हारेपछि उनीहरूलाई त्यहाँका बासिन्दाको कुनै मतलब हुँदैन। जस्तो कि रूपन्देहीको मर्चवार क्षेत्र एउटा उदाहरण हो। राज्यबाट उपेक्षित यो सीमा भूगोल हो। भारतीय साँधको यो बस्तीले पारि भारतमा जे जस्तो सेवा र सुविधा देख्छ, स्वदेशमा त्यो पाउँदैन। वारिपारि रोटीबेटीको साइनो छ। त्यसैले दुईतिरका बासिन्दा संस्कृतिले पनि बाँधिएका छन्। नातापाताले जोडिएका छन्।