भारतीय अर्बपति अम्बानीद्वारा सबैभन्दा ठूलो आईपीओ ल्याउने तयारी

काठमाडौँ- भारतीय अर्बपति तथा रिलायन्स इन्डस्ट्रिजका अध्यक्ष मुकेश अम्बानीले भारतको इतिहासमै सबैभन्दा ठूलो आईपीओ हुन सक्ने प्रक्रिया अघि बढाएका छन्। उनले देशको अग्रणी दूरसञ्चार सेवा प्रदायक जियो प्लेटफर्म्सको सूचीकरणका लागि आवश्यक प्रारम्भिक विवरणपत्र भारतको पुँजी बजार नियामक निकायसमक्ष पेस गर्ने घोषणा गरेको भारतीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।

पेट्रोकेमिकल, खुद्रा व्यापार, सञ्चारमाध्यम तथा दूरसञ्चारलगायत विभिन्न क्षेत्रमा प्रभावशाली उपस्थिति रहेको रिलायन्स समूहले जियो प्लेटफर्म्सको आईपीओसम्बन्धी कागजात भारतको पुँजी बजार नियामक निकाय सेक्युरिटिज एन्ड एक्सचेन्ज बोर्ड अफ इन्डिया (सेबी) मा बुझाउने जनाएको छ।

रिलायन्सले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार कम्पनीको सञ्चालक समितिले जियोको प्रारम्भिक विवरणपत्र स्वीकृत गरिसकेको छ। जियोले अधिकतम २७ करोड नयाँ सेयर जारी गर्ने योजना बनाएको छ। कम्पनीले मूल्यांकन वा कति रकम उठाउने भन्ने खुलाएको छैन। तर यसअघि योजनाबारे जानकार स्रोतहरूले २.५ प्रतिशत सेयर निष्कासनमार्फत करिब ४ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको रकम संकलन हुन सक्ने बताएका थिए। त्यसो भए यो भारतकै सबैभन्दा ठूलो आईपीओ बन्नेछ।

रिलायन्सका सेयरधनीहरूलाई सम्बोधन गर्दै अम्बानीले जियोको आगामी आईपीओलाई यस वर्षको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण मूल्य सिर्जना गर्ने उपलब्धिको संज्ञा दिएका छन्। उनले आफ्नो उत्तराधिकारको तयारी गरिरहेका तीन सन्तानले यस प्रक्रियाको नेतृत्व गर्ने पनि बताए।

६९ वर्षीय अम्बानीले भने, ‘यो मेरो, सम्पूर्ण रिलायन्स परिवार र लाखौँ सेयरधनीका लागि अत्यन्त भावनात्मक क्षण हो। जियोको भविष्य अझ उज्यालो छ।’

जियोको आईपीओ प्रक्रिया भारतकै सबैभन्दा ठूलो स्टक एक्सचेन्जमध्ये एक नेसनल स्टक एक्सचेन्ज (एनएसई) ले हालै करिब ३.३ अर्ब डलर बराबरको आईपीओका लागि आवेदन दिएलगत्तै अघि बढेको हो।

यी दुई ठूला सूचीकरणले यस वर्षको सुरुतिर सुस्ताएको भारतीय आईपीओ बजार पुनः सक्रिय बन्दै गएको संकेत दिएका छन्। इरानसँग सम्बन्धित अमेरिकी–इजरायली युद्ध र त्यसबाट उत्पन्न खाडी क्षेत्रको तेल मूल्यवृद्धिले बजारमा गिरावट ल्याएपछि भारतीय पुँजी बजार प्रभावित भएको थियो।

झन्डै ५० करोड ग्राहक रहेको जियोले भने अम्बानीले २०२५ अगस्टमा गरेको बाचाअनुसार जुन २०२६ भित्र सूचीकरण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य पूरा गर्न सकेन।

अम्बानीले सन् २०१६ मा जियोको सुरुवातपछि बितेको दशकलाई असाधारण सफलताको दशक का रूपमा वर्णन गरे। जियोको प्रवेशले भारतीय दूरसञ्चार क्षेत्रमा तीव्र मूल्य प्रतिस्पर्धा सुरु गरेको थियो, जसका कारण धेरै कम्पनीहरू बजारबाट बाहिरिए। अहिले भारतीय दूरसञ्चार बजार मुख्यतः जियो र उद्योगपति सुनील मित्तलको भारती एयरटेलबीचको प्रतिस्पर्धामा सीमित छ।

कृत्रिम मेधा (एआई) क्षेत्रमा भारत विश्वका अग्रणी मुलुकहरूभन्दा पछाडि रहे पनि अम्बानीले जियोलाई आगामी प्रविधिगत रूपान्तरणको केन्द्र बनाउने महत्त्वाकांक्षा प्रस्तुत गरेका छन्। उनले जियोको साझेदारी एनभिडिया, मेटा र गुगलजस्ता विश्वप्रसिद्ध प्रविधि कम्पनीहरूसँग रहेको उल्लेख गर्दै जियो आफ्नो अर्को ठूलो अभियानका लागि तयारी गरिरहेको बताए।