भारत-ब्राजिल-दक्षिण अफ्रिका संवाद मञ्च: एक व्यापक मूल्याङ्कन र रणनीतिक कदम

बैङ्कक। १४ वर्षको अन्तराल पछि, भारत-ब्राजिल-दक्षिण अफ्रिका (आइबिएसए) संवाद मञ्चका नेताहरू दक्षिण अफ्रिकाको जोहानेसबर्गमा २० औँ जी२० शिखर सम्मेलनको तिरमा छैटौँ आइबिएसए शिखर सम्मेलनको लागि भेला भए। आइबिएसएको "पुनरुत्थान" यस्तो समयमा आएको छ जब उदारवादी अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था सबै पक्षबाट ध्वस्त भइरहेको छ। मित्र र शत्रु दुवैमाथि ट्रम्पको कर युद्ध, दुर्लभ पृथ्वी खनिजहरूको लागि अमेरिका-चीन प्रतिद्वन्द्विता र प्रतिस्पर्धा, रुस-युक्रेन द्वन्द्व र दक्षिण र पूर्वी चीन सागरमा चीनको युद्धकारी अडानले दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्य पछि अमेरिका, युरोप र अन्य उदारवादी अर्थतन्त्रहरूले सावधानीपूर्वक निर्माण गरेको स्वतन्त्र र खुला उदारवादी विश्वव्यापी आर्थिक व्यवस्थाको जगलाई नै कमजोर बनाएको छ।

आइबिएसए सदस्यहरूले आफूलाई कठिन परिस्थितिमा भेट्टाउँछन्: तिनीहरू सबैले पीडादायी रूपमा महसुस गरेका छन् कि चीनसँगको जित साझेदारी एक मृगजळ हो। जबकि अमेरिकासँगको सहकार्यका आफ्नै कठिनाइ र चुनौतीहरू छन्। जस्तै भारतले ट्रम्पको नेतृत्वमा अनुभव गरिरहेको छ। ग्लोबल साउथको नेतृत्व गर्न चाहने यी देशहरूले अझै पनि विश्वव्यापी उच्च तालिका संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद् (यूएनएससी) मा स्थान सुरक्षित गर्न सकेका छैनन् र अझै पनि आईएमएफ (अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष) वा एआईआईबी (एसियाली पूर्वाधार लगानी बैङ्क) को स्तरमा पुगेका छैनन् जहाँ उनीहरूले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छन्। महाशक्तिहरूबाट सीमित प्रविधि स्थानान्तरण र घरेलु स्रोतहरूको अभावले यी देशहरूलाई यस्तो स्थितिमा राखेको छ जहाँ सँगै काम गर्नु तार्किक छ।