पर्यटन व्यवसायलाई राइड-हेलिङसँग जोड्न पहल, रोजगारीको उपयुक्त विकल्प

राइड सेयरिङ प्लेटफर्म रोजगारीको उपयुक्त विकल्प मात्र होइन, पर्यटन प्रवर्द्धन र यातायातको उपयुक्त विकल्पसमेत रहेको सरोकारवालाहरुले बताएका छन् । निफ टकले शुक्रबार राजधानीमा छलफलको आयोजना गरेकोमा नेपाल इकोनोमिक्स फोरम, डिजिटल व्यापार र सेयर साइडिङ कम्पनीका प्रतिनिधिहरुले यसबारे धारणा राखे ।

गिग अर्थतन्त्र र डिजिटल प्लेटफर्मको उदयले विश्वव्यापी रूपमा काम र रोजगारीका अवसरहरूको प्रकृतिलाई रूपान्तरण गरिरहेको छ र नेपाल पनि यसको अपवाद छैन । राइड-हेलिङ, डेलिभरी सेवाहरू, र एप-आधारित काम जस्ता क्षेत्रहरूले गतिशीलता सुधार गर्दै, एसएमईज व्यवसायलाई सुदृढ गर्दै पर्यटन र डिजिटल समावेशीकरणलाई सार्थक तुल्याउन सकिनेमा उनीहरुको एकमत थियोे ।

यस्ता प्लेटफर्महरुले रोजगारीका नयाँ रूपहरू सिर्जना गरिरहेका छन् । तथापि, गिग-आधारित कामको द्रुत वृद्धिले नियमन, कामदार सुरक्षा, र नेपालमा रोजगारीको भविष्यका महत्त्वपूर्ण सवालमा चुनौती थपिएको उनीहरूको भनाइ छ ।

राइड-हेलिङलाई पर्यटनसँग जोड्न सकिने

निफटकले नेपालमा रोजगारी सिर्जना र आर्थिक वृद्धिलाई अगाडि बढाउन गिग अर्थतन्त्र, विशेष गरी राइड-हेलिङ प्लेटफर्महरूको बढ्दो भूमिकाको अन्वेषण गरिरहेको छ । छलफलमार्फत कम्पनीले युवाहरूका लागि अवसरहरू विस्तार गर्न, स्थानीय व्यवसायहरूलाई सुदृढ पार्न र देशको व्यापक डिजिटल रूपान्तरणलाई समर्थन गर्न गिग अर्थतन्त्रको लाभ उठाउँदै, नवप्रवर्तन, लगानी र कामदार सुरक्षालाई सन्तुलनमा राख्ने सक्षम वातावरण कसरी सिर्जना गर्न सक्छ भनेर अन्वेषण गर्न खोजेेको जनाएको छ ।

कार्यक्रममा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै नेपाल इकोनोमिक्स फोरमका बोर्ड सदस्य राजेश भक्त श्रेष्ठले उदाउँदो राइड-हेलिङलाई पर्यटनसँग जोड्न सकिने बताए ।

उनले भने, 'नेपालले सन् २०३२ सम्ममा ३५ लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखेको छ । यो संख्या नेपाल भित्रिदैगर्दा राइड सेयरिङ प्लेटफर्म उपयुक्त साझेदार बन्न सक्छन् । लाखौं युवाहरुले रोजगारी पाउन सक्छन् ।'

त्यसो त अहिले पनि राइड-हेलिक सेवा, पठाओ, इनड्राई, ई-ड्राइभ जस्ता दर्जनौं कम्पनीहरुले लाखौं युवाहरुलाई रोजगारी दिइरहेको उनले बताए । थप, यसलाई पर्यटनसँग जोड्न सकिए, अझ बढी लाभ लिन सकिने उनले बताए ।

कार्यक्रममा ई-ड्राइभ नेपाल राइड सेरिङ कम्पनीका अध्यक्ष राजेश मास्केले राइड सेयरिङको उपस्थित भन्दा पनि आफुहरुको लक्ष्य देशमा रोजगारी सिर्जना गर्ने र युवाहरुलाई आवद्ध गराउने रहेको बताए ।

उनले भने, 'हाम्रो यात्रा मुख्य शहरमा पुग्नु होइन, अवसर सिर्जना गर्नु हो । कम्तीमा एक हजार युवाहरुलाई रोजगारी दिने लक्ष्य हो । यसमा हामी सफल हुँदै छौँ ।'

यसमा पनि ई-ड्राइभ नेपालले पेट्रोलियम पदार्थ लरहित ईभी सेवालाई प्राथमिकता दिएको उनले बताए । 'पेट्रोल खर्च गर्दा नेपाली मुद्रा बाहिरिन्छ, यसले मुलुकलाई फाइदा गर्दैन । तर, वातावरणमैत्री ईभीमार्फत सेवा विस्तार गर्ने हो भने रोजगारी पनि सिर्जना गर्न सकिन्छ, अनि बचत पनि' उनले भने ।

सोही अवसरमा अध्यक्ष मास्केले जतिबेला सन् २०२३ मा ई-ड्राइभ सुरु गरिएको थियोे, प्याप्त अनिश्चितता र डर रहेको बताए ।

'राइड सेयरिङको सेवा सञ्चालन गर्दैगर्दा के हुने हो, रातो नम्बर प्लेटमार्फत सेवा सञ्चालन गर्दा कस्तो प्रतिक्रिया आउने हो ? पाइने हो कि होइन जस्ता अनिश्चितता रहेको थियो । तर, अहिले त्यस्तो अवस्था छैन' मास्केले भने, 'तथापि अझै यो क्षेत्रलाई सहज छैन । सरकारले विशेष व्यवस्था गर्न आवश्यक छ ।'

विदेश जान तयार रहेकालाई स्वदेशमै रोजगारी दिन सकिने उनले सुनाए ।

हाल मुलुकमा २५ भन्दाबढी यस्ता राइड सेयरिङ सेवाहरु सञ्चालनमा छन् । जसमार्फत ३ लाख बढीले प्रत्यक्ष रोजगारी पाइरहेका छन् भने, दैनिक ४ लाख बढीले सेवा पाइरहेको निफटकले जनाएको छ ।

प्रकाशित मिति: शुक्रबार, असार ५, २०८३

२३:१९