भुइँमा पानी छर्केर पढ्छन् विद्यार्थी

बिहान विद्यालय जाँदा ईश्वर वलीको झोलामा किताबकापी मात्रै हुँदैन, पानीको एउटा भाँडो पनि हुन्छ । दाङको घोराही उपमहानगरपालिका–२, चाक्लीघाटस्थित श्री आधारभूत विद्यालयमा कक्षा ६ मा अध्ययनरत ११ वर्षीय वलीलाई अहिले पानीबिना कक्षाकोठामा बस्नै कठिन पर्छ ।

घरबाट विद्यालय पुग्न पाँच मिनेट पनि लाग्दैन । नियमित विद्यालय जाने ईश्वर पछिल्लो समय भने विद्यालय जान खासै रुचि नलाग्ने बताउनुहुन्छ । पछिल्ला दिनमा अत्यधिक गर्मी बढेपछि कक्षाकोठामा बस्न नसकिने अवस्था भएको उहाँको अनुभव छ ।

टिनले छाएको कक्षाकोठा दिउँसो तातेर आगोको तापले पोले जस्तै हुन्छ । तल सिमेन्टको भुइँ, भित्ता पनि उस्तै पोल्ने । त्यसैले विद्यार्थी कक्षाकोठामा छिर्नुअघि भुइँ र टिनमा पानी छर्केर भए पनि केही समय चिसो बनाउने गर्छन् । वलीले भन्नुभयो, “कक्षाकोठाको भुइँमा पानी नछर्की बस्नै सकिँदैन । छानाको टिन तातेर दिउँसो त पोल्ने झैँ गर्मी हुन्छ । पानी छर्केर पढ्नुपर्ने बाध्यता छ ।” वली मात्र होइन, उहाँका सहपाठी १३ वर्षीय भेदुलाल पुन र १२ वर्षीय दिया पुनको पीडा पनि उस्तै छ । त्यसैमाथि नियमित धारा नआउँदा विद्यार्थीले झनै समस्या भोग्नु पर्छ ।

विद्यालयमा कुनै पनि कक्षाकोठामा पङ्खा छैन । यसका कारण विद्यार्थी चर्को गर्मीमा कष्टकर वातावरणमा पढ्न बाध्य छन् । केही दिनयता दाङमा अत्यधिक गर्मी बढेपछि विद्यार्थी किताबसँगै पानी बोकेर आउन थालेका छन् । कक्षाकोठाको भुइँ र टिनमा पानी हालेर केही बेर चिसो बनाएपछि मात्रै पढाइ सुरु हुने गरेको शिक्षकहरू बताउँछन् ।

उखरमाउलो गर्मीका कारण टिनको छानामुनि बसेर पढ्न निकै कठिन हुने गरेको शिक्षक र विद्यार्थीको गुनासो छ । गर्मीका कारण विद्यालयबाट घर फर्केका बालबालिका बिरामीसमेत पर्न थालेका घोराही–२, चाक्लीघाटकी अभिभावक रिखा वलीले बताउनुभयो । ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने समस्या देखा पर्न थालेको उहाँको भनाइ थियो ।

विद्यालयका प्रधानाध्यापक दीपकुमार चौधरीका अनुसार विद्यालयमा ७५ जना विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । सीमित स्रोतसाधनका कारण कक्षाकोठामा पङ्खा व्यवस्था गर्न नसकिएको उहाँको भनाइ छ । प्रधानाध्यापक चौधरीले भन्नुभयो, “गर्मी अत्यधिक बढेको छ, विद्यार्थीलाई सहज वातावरणमा पढाउन चाहे पनि आवश्यक पूर्वाधारको अभाव छ ।” पूर्वाधार अभावबिच पनि विद्यालयले शैक्षिक क्षेत्रमा भने उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्दै आएको छ । प्रधानाध्यापक चौधरीले घोराही उपमहानगरपालिकाभित्र सञ्चालन हुने आधारभूत तहको परीक्षामा विद्यालय नगरस्तरमै प्रथम हुँदै आएको दाबी गर्नुभयो ।

घोराही उपमहानगरपालिकाका प्रवक्ता तथा सामाजिक विकास महाशाखाका प्रमुख राममणि पाण्डेयले अत्यधिक गर्मीका कारण विद्यार्थीको स्वास्थ्य अवस्थालाई हेरेर उपमहानगरपालिका अन्तर्गतका सम्पूर्ण विद्यालयमा यही सातादेखि स्थानीय बिदा दिने तयारी गरिएको बताउनुभयो ।