नेतृत्व, व्यवहार र लोकतन्त्रका चुनौती

लोकतान्त्रिक मुलुकमा जनताले छानेका जनप्रतिनिधिको व्यवहार जनभावनाअनुरूप भएन । जनप्रतिनिधिको कार्यशैलीले जनअपेक्षा सम्बोधन गरेन तथा जनप्रतिनिधि नै मुलुक र मुलुकवासीप्रति इमानदार भएनन् भने के हुन्छ ? अधिकांश व्यक्तिबाट आउनसक्ने यस सवालको सम्भावित जवाफ पनि लोकतन्त्रमा चुनौती निम्तन्छ भन्ने नै हो । लोकतन्त्रमा चुनौती निम्तियो, चुनौतीलाई नेताले वास्ता गरेनन् तथा चुनौती समाधानार्थ आवश्यक पहलको साथै निजी व्यवहार र कार्यशैली सुधारेनन् भने लोकतन्त्र नै संकटमा पर्नसक्छ । यसपछि जनता नै लोकतन्त्रको विकल्प खोज्न थाल्छन् । कुनै पनि राजनीतिक व्यवस्थाको सफलता र असफलता जनइच्छामा निर्भर रहन्छ भन्ने कुरा सर्वविदितै छ ।

लोकतन्त्र आएको १६ वर्ष बितिसकेको छ । १६ वर्षको अवधिमा शिक्षा, जनस्वास्थ्य, यातायात, सञ्चार तथा केही विकास निर्माणका महत्वपूर्ण कार्य पनि नभएका होइनन् । तर, कतिपय यिनै महत्वपूर्ण कार्य नै राष्ट्रका लागि दीर्घकालीन बोझ बनाइएका छन् । यसको दृष्टान्त मेलम्ची खानेपानी आयोजनालाई हेरे हुन्छ । प्रकृतिक जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्न नसक्ने त्रुटिपूर्ण डिजाइन, गुणस्तरहीन निर्माण कार्य, निर्माणमा भएको स्वार्थको भागबन्डा तथा प्राविधिज्ञकै बदनियतले राष्ट्रिय गौरवकै यो महत्वपूर्ण आयोजना दीर्घकालीन बोझ बनाइएको छ । हुन त मुलुकमा व्याप्त भ्रष्टाचार, सिद्धान्तहीन राजनीति, अपराध र राजनीतिबीचको अप्राकृतिक गठजोड, स्वार्थको सम्झौतामा बन्ने समीकरण तथा भागबन्डामा विभाजित राज्य संयन्त्र नै पछिल्लो समयमा लोकतन्त्रको चुनौती बन्न थालेका छन् । यसमध्ये पनि सत्तासीन नेताको अपारदर्शी कार्यशैली र व्यवहार लोकतन्त्रको सबैभन्दा घातक चुनौती बन्दै छ । यही प्रसंगलाई यस आलेखमा चर्चाको विषय बनाइएको छ ।