युद्धविराम उल्लंघन गर्दै लेबनानमा इजरायली आक्रमण: ३२ जनाको मृत्यु, अमेरिका-इरान वार्ता संकटमा

काठमाडौं : लेबनानमा युद्धविराम लागू भए तापनि इजरायली सेनाको तर्फबाट भएका घातक हवाई तथा ड्रोन आक्रमणहरूमा कम्तीमा ३२ जनाको मृत्यु भएको छ। यस हिंसात्मक गतिविधिको कारण अमेरिका र इरानबीच स्थायी शान्ति स्थापनाका लागि स्विट्जरल्यान्डमा हुन लागेको महत्वपूर्ण वार्ता नै संकटमा पर्ने संकेत देखिएको छ।

चालू हप्ता हस्ताक्षर गरिएको समझदारी पत्रलाई थप मजबुत बनाउन आइतबार स्विट्जरल्यान्डको बर्गेनस्टकमा अमेरिका र इरानबीच अर्को चरणको वार्ता हुँदैछ। पाकिस्तानको विदेश मन्त्रालयका अनुसार यस वार्तामा अमेरिका र इरानका प्रतिनिधिहरूसँगै मध्यस्थकर्ताको रूपमा पाकिस्तान र कतार पनि सहभागी हुनेछन्।

तर, शुक्रबारदेखि लागू भएको नयाँ युद्धविरामको बेवास्ता गर्दै इजरायलले दक्षिणी लेबनानमा निरन्तर बमबारी गरेपछि वार्ताको वातावरण बिग्रिएको छ। इरानले लेबनानमा पूर्ण युद्धविराम हुनुलाई नै यो कूटनीतिक प्रक्रियाको मुख्य कडी मानेको छ।

लेबनानको नागरिक रक्षा निकायका अनुसार शनिबार नाबातिए जिल्लामा भएको आक्रमणमा १६ जनाको मृत्यु भएको छ भने १२ जना घाइते भएका छन्। त्यस्तै टायर जिल्लाको बरिश गाउँमा एउटै परिवारका चार सदस्य (आमाबाबु र दुई छोराछोरी) को मृत्यु भएको छ। यस्तै, पश्चिमी बेकाको सोहमोरमा एक घरमा भएको आक्रमणमा चार जनाले ज्यान गुमाएका छन्, भने सिडोन जिल्लाको कनारितमा भएको आक्रमणमा ७ जनाको मृत्यु र १३ जना घाइते भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

कफर रेमान गाउँमा भएको इजरायली आक्रमणमा एक लेबनानी सैनिकको मृत्यु भएको छ। लेबनानी सेनाले यसलाई देशको स्थिरता बिथोल्ने प्रयास भन्दै कडा निन्दा गरेको छ। लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाए अनुसार मार्च २ देखि यता भएका इजरायली आक्रमणहरूमा हालसम्म ४,०५७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने १२,१२१ जना घाइते भएका छन्।

हिजबुल्लाहले शनिबार राति नाबातिए क्षेत्रमा अघि बढ्न खोजेका इजरायली सेनालाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको जनाएको छ। अर्कोतर्फ, इजरायली सेनाले हिजबुल्लाहले ५० भन्दा बढी क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेर युद्धविराम उल्लंघन गरेको आरोप लगाएको छ। यसैबीच, अमेरिका-इरान सम्झौता भएयता लेबनानमा पाँचौं इजरायली सैनिकको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका अनुसार इजरायल र लेबनानबीच आगामी जुन २३ र २५ मा वासिङ्टन डीसीमा नयाँ चरणको शान्ति वार्ता हुने तय भएको छ। अमेरिकी विदेश मन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केन (वा मार्को रुबियो, पाठ अनुसार) ले लेबनानी राष्ट्रपति जोसेफ आउनसँग कुराकानी गर्दै यो द्विपक्षीय वार्ता नै आर्थिक पुनरुत्थान र हिंसा अन्त्य गर्ने एकमात्र उपाय भएको बताएका छन्।

तर, यस वार्तामा हिजबुल्लाहलाई समावेश नगरिएका कारण दिगो शान्ति स्थापनाको प्रयासमा ठूलो चुनौती खडा भएको छ। हिजबुल्लाहका सांसद अली फैयादले इजरायली सेना लेबनानी भूमिमा रहेसम्म कुनै पनि हालतमा युद्धविराम स्वीकार्य नहुने र आत्मरक्षको अधिकारको विषयमा कुनै सम्झौता नगरिने स्पष्ट पारेका छन्।