बाढीग्रस्त गुफामा पाँच जना जीवितै फेला पर्दा उद्धारकर्मीहरु एकअर्कालाई अँगालो हालेर रोए

लाओस । लाओसको एउटा दुर्गम क्षेत्रमा रहेको बाढीग्रस्त गुफाभित्र फसिरहेका स्थानीयहरूलाई बाहिर निकाल्न उद्धारकर्ताहरूले निरन्तर प्रयास गरिरहेका छन् ।

विज्ञ ‘गुफा–गोताखोर’हरूको टोलीले त्यहाँ थुनिएका व्यक्तिहरूलाई चाँडै नै सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्न सकिनेमा आशा व्यक्त गरेका छन् ।

भारी वर्षाका कारण अचानक आएको बाढीले गुफाको निकासद्वार बन्द गरेपछि विगत एक हप्तादेखि हराइरहेका ७ जनामध्ये ५ जना स्थानीय बासिन्दाहरू बुधबार फेला परेपनि त्यहाँबाट निकाल्न सकिएको छैन। लाओसको मध्य प्रान्त जाइसोम्बोनको जमिनमुनि निकै गहिराइमा रहेको एउटा युफाको चेम्बर (कोठा जस्तो भाग) मा उनीहरू फेला परेका थिए ।

लाओसको उद्धार टोली ‘रेस्क्यु भोलन्टियर फर पिपल’ले फेला परेका पाँचै जना पुरुषहरू ‘जीवित र पूर्ण रूपमा सुरक्षित’ भएको जानकारी दिएको छ । उद्धारकर्मीहरूका अनुसार अझै दुई जना पुरुष भने गुफाभित्रै कतै हराइरहेका छन् ।

उद्धार टोलीले सार्वजनिक गरेको एउटा भिडियोमा पानीको सतहबाट बाहिर निस्किएका गोताखोरहरू थुनिएका स्थानीयहरूसम्म पुगेको क्षण कैद गरिएको छ । बाढीको पानीले घेरिएको एउटा चट्टानी किनारमा टाउकोमा बत्ती (हेडल्याम्प) बाँधेर ती पुरुषहरू बसिरहेको देख्न सकिन्छ ।

जमिनमाथि काम गरिरहेका उद्धार टोलीहरूले पाँच जना जीवितै भेटिएको खबर थाहा पाउँदा खुसीले उफ्रिएको, एकअर्कालाई अँगालो हालेको र रोएको दृश्यहरू सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएका छन् ।

हालका लागि उनीहरू जमिनमुनिको सोही गुफामा सुरक्षित छन् । उद्धारकर्ताहरूले बाँकी दुई जनाको खोजी कार्य जारी राख्दै जीवितै भेटिएकाहरूलाई बाहिर निकाल्ने योजना बनाइरहेका छन् ।

थाइल्याण्डको गुफा दुर्घटनाको सम्झना

यो भयानक र चुनौतीपूर्ण उद्धार कार्यले सन् २०१८ मा छिमेकी देश थाइल्याण्डमा भएको किशोर फुटबल खेलाडीहरूको नाटकीय उद्धारको सम्झना गराउँछ । अहिले लाओसको यस मिसनमा खटिएका केही अन्तर्राष्ट्रिय उद्धारकर्ताहरू थाइल्याण्डको उक्त ऐतिहासिक उद्धार कार्यमा समेत सामेल अनुभवी विज्ञहरू हुन् ।

थाई उद्धार गोताखोर केङ्काद बोङ्कावोङले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, ‘पाँच जना जीवित र सुरक्षित फेला परेका छन् । डाक्टरहरूको सल्लाह अनुसार उनीहरूको प्रारम्भिक स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको छ र हल्का खाना उपलब्ध गराइएको छ ।’ उनले थपे, ‘यदि गुफाको मार्ग अझै खुला गर्न सकियो भने, उनीहरू टोलीको सहयोगमा आफैँ हिँडेर बाहिर आउन सक्ने शारीरिक अवस्थामा छन् ।’

यस उद्धार कार्यमा संलग्न फिनल्याण्डका गोताखोर मिक्को पासीले पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत खुसी व्यक्त गरेका छन् । ‘उनीहरू स्वस्थ र उच्च मनोबलमा छन्, तर गुफाबाट बाहिर निकाल्ने काम अझै बाँकी छ र यो कत्ति पनि सजिलो हुने छैन,’ उनले भनेका छन् ।

भिडियो फुटेजमा उद्धारकर्ताहरूले ग्रामीणहरूलाई उनीहरूको नाम र कुनै बिरामी भए/नभएको सोधेको देखिन्छ । जवाफमा उनीहरूले आफू बिरामी नभएको तर निकै कमजोर र भोको महसुस गरिरहेको बताएका छन् ।

अगाडिका चुनौतीहरू

बाढीग्रस्त गुफाबाट उनीहरूलाई बाहिर निकाल्ने प्रक्रिया निकै चुनौतीपूर्ण हुने देखिएको छ ।

गुफाभित्रका कतिपय खण्डहरू पूर्ण रूपमा अँध्यारा र पानीले भरिएका छन्, जहाँको चौडाइ मात्र २३ इन्च जति छ । एक उद्धारकर्ताका अनुसार गुफाको अर्को भागमा पुग्नका लागि उनले आफ्नो पिठ्युँमा रहेको अक्सिजन सिलिन्डर र उपकरणहरू समेत फुकालेर मात्रै छिर्न सकेका थिए ।

सुनको खोजीमा ती ग्रामीणहरू गत हप्ता बुधबार गुफाभित्र पसेका थिए । तर, अचानक आएको भारी वर्षाका कारण बाढी आएपछि उनीहरू भित्रै थुनिएका हुन् ।

यो खतरनाक उद्धार कार्य प्रतिकूल मौसमका कारण केहि ढिलो शुरु भएको थियो । उद्धारका क्रममा टोलीले गुफाभित्र विषाक्त ‘हाइड्रोजन सल्फाइड’ ग्यासको सामना गर्नु परेको थियो भने भित्र ताजा हावा पठाउन पम्प जडान गर्ने कार्य समेत गर्नुपरेको थियो ।

विज्ञ गोताखोर बोङ्कावोङका अनुसार ती पुरुषहरू गुफाको प्रवेशद्वारबाट करिब २०० मिटर भित्र छन् । त्यहाँसम्म पुग्न उद्धारकर्ताहरूले साँघुरा घुम्तीहरू र विभिन्न घुमाउरा गल्छीहरू पार गर्दै घस्रेर जानुपर्ने हुन्छ ।

‘अहिले गुफाभित्र अक्सिजनको मात्रा सीमित भएकाले एक पटक भित्र गएर बाहिर आउन मात्रै करिब एक घण्टा लाग्छ,’ उनले भने । बाटो एकतर्फी र कतिपय ठाउँमा पानीमुनि डुबेकाले उद्धारकर्ताहरूले एक–अर्काको बाटो नथुन्नका लागि निरन्तर सञ्चार सम्पर्कमा रहनुपर्ने बाध्यता छ ।

उद्धार टोलीको अहिलेको मुख्य रणनीति गुफाबाट जति सक्दो धेरै पानी बाहिर फालेर जलस्तर घटाउनु हो, ताकि फसेकाहरू आफैँ घस्रेर बाहिर निस्कन सकून् । तर, उद्धार कार्य पूरा गर्न टोलीलाई थप अक्सिजन सिलिन्डर र साँघुरो गुफामा प्रयोग गर्न मिल्ने विशेष प्रकारका ‘स्ट्रेचर’हरू आवश्यक पर्ने बताइएको छ ।

उद्धारलाई तीव्र बनाउन टोलीले पानी बहने तल्लो क्षेत्रहरूबाट पानी पम्प गरिरहेको छ र गुफाको ठीक माथिबाट सिधै भित्र ओर्लन मिल्ने प्राकृतिक सुरुङ वा प्वालको समेत खोजी गरिरहेको छ ।

लाओसको उद्धार समूहका अध्यक्ष बुनखाम लुआङ्ग्लाथका अनुसार गुफाको प्रवेशद्वार नजिकै जेनेरेटर लगेर तीव्र गतिमा पानी तान्नका लागि दुर्गम पहाडी बाटो खनेर पहुँच मार्ग बनाइँदैछ । यदि यो सफल भएमा, ती पाँच जनाले आफैँ पानीभित्र नपौडीकन सामान्य रूपमा बाहिर निस्कन सक्नेछन् । किनभने, उनीहरूका लागि पानीमुनिबाट पौडिएर बाहिर आउनु अत्यन्तै कठिन र जोखिमपूर्ण हुनेछ ।

यद्यपि, लगातारको वर्षा र ४ किलोमिटर लामो कठिन पहाडी पैदल यात्राका कारण उद्धार कार्यमा बाधा पुगिरहेको छ ।

यसैबीच, बाँकी दुई जना हराइरहेका व्यक्तिहरूको खोजी कार्य र उनीहरूको पहिचान खुलाउने प्रयास पनि भइरहेको छ । जीवितै भेटिएका ५ जनाले ती दुई जनालाई नचिनेको बताएका छन् । उद्धारकर्ताहरूका अनुसार ती दुई व्यक्ति यो समूहभन्दा अघि नै गुफाभित्र पसेका थिए ।

यस जटिल उद्धार कार्यमा १५ जना व्यावसायिक अन्तर्राष्ट्रिय गोताखोर र विशेषज्ञहरूसहित १०० भन्दा बढी मानिसहरू प्रत्यक्षरूपमा खटिएका छन् ।