इजिप्टमा ५ हजार वर्ष पुराना अद्वितीय वास्तुकलाका दुई चिहान फेला

काठमाडाैँ। इजिप्टको पर्यटन तथा पुरातत्व मन्त्रालयले राजधानी कायरोको दक्षिणमा पर्ने मिन्या प्रान्तमा करिब ५ हजार वर्ष पुराना दुईवटा ऐतिहासिक चिहान फेला परेको जनाएको छ।

प्रारम्भिक तौलिक काल (३१०० ईसापूर्व देखि २६८६ ईसापूर्व) का यी चिहानहरू एक पुरातात्विक मिसनका क्रममा उत्खनन गरिएका हुन्। इजिप्टको सर्वोच्च पुरातत्व परिषद्का महासचिव हिशाम एलैथीकाअनुसार पहिलो चिहान यसको विशिष्ट ज्यामितीय डिजाइनका कारण अत्यन्तै दुर्लभ वास्तुशिल्पको नमूना मानिएको छ।

दोस्रो चिहान पनि पहिलो जस्तै संरचनामा रहे तापनि यो निकै राम्रो र सुरक्षित अवस्थामा पाइएको छ । इजिप्टको पुरातत्व विभागका प्रमुख मोहम्मद अब्देल बदीले फेला परेका चिहानहरूको प्राविधिक पक्षबारे जानकारी दिँदै पहिलो चिहानको पर्खालको मोटाइ आधारदेखि माथिल्लो भागसम्म विस्तारै घट्दै गएको बताए।

यो विशेष इन्जिनियरिङ अवधारणाले प्राचीन इजिप्टमा स्टेप पिरामिड र पछि पूर्ण पिरामिड निर्माणको प्रारम्भिक चरणलाई प्रतिनिधित्व गर्ने उनको भनाइ छ । अब्देल बदीकाअनुसार पछिल्ला कालखण्डहरूमा ढुङ्गाका लागि यस चिहानका केही भागहरू उत्खनन गरिए पनि बाँकी रहेका संरचनाहरूले प्राचीन निर्माण प्रविधि, ढुङ्गा काट्ने तरिका र पर्खाललाई मजबुत बनाउन प्रयोग गरिएका काठका टेकाहरूका बारेमा महत्वपूर्ण जानकारी प्रदान गरेका छन्। पहिलो चिहानको दक्षिणमा अवस्थित दोस्रो चिहान भने पछि उत्खनन नभएका कारण मौलिक रूपमै सुरक्षित पाइएको हो।

यसका साथै, मिन्या सहरबाट करिब २५ किलोमिटर उत्तर–पूर्वमा पर्ने ऐतिहासिक पहाडी क्षेत्र जबल अल–तायरमा पनि पूर्व–तौलिक र उत्तर–तौलिक कालका अन्य चिहानहरू फेला परेका छन्। इजिप्टका पर्यटन तथा पुरातत्व मन्त्री सरिफ फथीले यी पछिल्ला खोजहरूले प्राचीन इजिप्टका विभिन्न कालखण्डमा अन्त्येष्टि वास्तुकलाको विकासक्रम र इन्जिनियरिङ शैलीलाई बुझ्न ऐतिहासिक सहयोग पुग्ने बताएका छन्।