राहुघाट जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङमा पानी भर्न थालियो

म्याग्दी। म्याग्दीको बहुप्रतिक्षित राहुघाट जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङमा आजदेखि पानी भर्न थालिएको छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको सहायक कम्पनी रघुगंगा हाइड्रो लिमिटेडले निर्माण गरेको ४० मेगावाट क्षमताको राहुघाट जलविद्युत् आयोजनाको दग्नाम र झिँको सिमानामा पर्ने बाँधबाट पिप्लेस्थित तेस्रो अडिटसम्मको मुख्य सुरुङमा पानी भर्न थालिएको हो।

रघुगंगा हाइड्रोका प्रबन्ध सञ्चालक गणेश केसीले आयोजनाको निर्माण सकिएका भौतिक संरचनाको परीक्षण गर्ने क्रम जारी रहेको जनाउँदै ६ किलोमिटर २७० मिटर मुख्य सुरुङमा पानी भर्न थालिएको बताए। “पहिलो दिन एक हजार ६०० मिटर सुरुङमा पानी भरेका छौँ। करिब चार दिनमा सबै सुरुङमा पानी भरेर १५ दिनपछि सञ्चालन योग्य बनाउने कार्यतालिका छ‚” उनले भने, “सात वर्षको प्रयासपछि यो आयोजना विद्युत् उत्पादनको चरणमा प्रवेश गर्नुलाई महत्त्वपूर्ण उपलब्धि मानेका छौँ।”

यसअघि बाँध, डिसेन्डर (पानी थिग्रयाउने पोखरी) र स्विचयार्डको सफल परीक्षण भइसकेको आयोजनाले करिब १५ दिन सुरुङमा पानी भरेपछि कुनै समस्या नआएमा त्यसलगत्तै विद्युत्‌गृहमा रहेका २०/२० मेगावाट क्षमताका दुईमध्ये एउटा युनिटबाट परीक्षणका लागि विद्युत् उत्पादनको तयारी गरिएको केसीले जानकारी दिए।

रघुगंगा गाउँपालिका ४‚ दग्नाम र वडा ५ झिँको फेदीमा बाँध र दुईवटा पानी थिग्र्याउने पोखरीको परीक्षण भइसकेको छ। भौतिक संरचना र विद्युत्‌गृहका उपकरणको परीक्षणपछि आयोजना विद्युत् उत्पादनको चरणमा प्रवेश गर्ने उनले बताए।

तिल्केनीचौरमा विद्युत्‌गृह निर्माण सकेर रङरोगन गर्न थालिएको छ। बीस मेगावाटको एक युनिट जडान भइसकेको छ भने अर्को युनिटका पाटपुर्जा जडान अन्तिम चरणमा पुगेको छ। आयोजनाबाट उत्पादित विद्युत्‌लाई केन्द्रीय प्रसारण लाइनमा जोड्नका लागि विद्युत्‌गृह परिसरमा निर्माण भएको स्विचयार्ड गत २५ जेठदेखि सञ्चालनमा आएको प्रबन्ध सञ्चालक केसीले जानकारी दिए।

भारतीय सिभिल ठेकेदार कम्पनी जयप्रकाश एसोसिएट्स (जेपी) ले ४५ महिनामा सम्पन्न गर्ने लक्ष्यसहित सन् २०१७ नोभेम्बर १७ (६ मंसिर २०७४) ६ अर्बमा ठेक्का सम्झौता गरेको थियो। पटकपटक गरी नोभेम्बर २०२५ सम्मका लागि तेस्रोपटक म्याद थपिएको थियो। चौथोपटक थपिएको समयभित्र आयोजना सम्पन्न गराउने लक्ष्यअनुसार काम भइरहेको प्रबन्ध सञ्चालक केसीले बताए।

कोरोना महामारी, बाढी, पहिरोलगायत प्राकृतिक विपद् र नदीजन्य निर्माण सामग्रीको अभावका कारण आयोजना निर्माणमा ढिलाइ भएको ठेकेदार कम्पनी जेपीका आयोजना व्यवस्थापक हरिश अग्रवालले बताए। भारत हेभी इलेक्ट्रिकल्स लिमिटेड (भेल) सँग कात्तिक २०७६ मा एक करोड दुई लाख ९३ हजार २२ दशमलव ३५ अमेरिकी डलरमा इलेक्ट्रोमेकानिकल ठेक्का सम्झौता भएको थियो।

भारतीय आयात निर्यात (एक्जिम) बैंकको ६७ मिलियन अमेरिकी डलर सहुलियतपूर्ण ऋण तथा नेपाल विद्युत् प्राधिकरण र नेपाल सरकारको संयुक्त लगानीमा कम्पनीको अवधारणा र इन्जिनियरिङ प्रक्युमेन्ट एन्ड कन्ट्रयाक्ट (ईपीसी) प्रारूपमा राहुघाट जलविद्युत् आयोजना सञ्चालन गरिएको हो।

कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारण २०७२ मा पुरानो ठेकेदार आईभीआरसीएलसँगको ठेक्का तोडेर नयाँ प्रक्रियाबाट निर्माण अघि बढाइएको थियो। पछिल्लोपटक छनोट भएको सिभिल ठेकेदार जयप्रकाश एसोसिएट्स (जेपी)ले असार २०७५ मा पहुँचमार्ग र असार २०७६ मा सुरुङ खन्न सुरु गरेको थियो।

राहुघाटबाट उत्पादन हुने विद्युत् केन्द्रीय ग्रिडमा जोड्न कालीगण्डकी कोरीडोरअन्तर्गत २२० केभी (डबल सर्किट) क्षमताको दाना-कुश्मा प्रसारण लाइनमा लिलो माध्यमबाट जोडिनेछ। चारवटा टावर र प्रसारण लाइन पनि बनिसकेको आयोजना कार्यालयले जनाएको छ।