बालबालिकाका लागि परिवार अनिवार्य

नेपालमा १८ वर्षमुनिका करिब ९० लाख बालबालिका छन्। तीमध्ये ६ लाख १२ हजार अर्थात् ६.८ प्रतिशत बालबालिका आफ्ना जैविक आमाबुबा वा उनीहरूमध्ये कम्तीमा एकजनासँग बस्दैनन्। राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले हालै सार्वजनिक गरेको यो तथ्यांकलाई केवल संख्याका हिसाबले मात्र हेर्नुहुँदैन। यसको निहितार्थ र यसले देखाएको सामाजिक अवस्थाको गहिराइमा पुग्न आवश्यक छ।

आमाबुबासँग नबस्ने सबै बालबालिका जोखिममा छन् भन्न मिल्दैन। नेपालमा ९३.१ प्रतिशत यस्ता बालबालिका नातेदारको हेरचाहमा छन्। हाम्रो संयुक्त तथा विस्तारित परिवार प्रणालीले अभिभावकको अनुपस्थितिमा बालबालिकालाई सम्हाल्दै आएको छ। नातेदारको घरमा बस्दैमा बालबालिकाको अधिकार सुरक्षित छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन। उनीहरूको शिक्षा, स्वास्थ्य, पोषण, मानसिक अवस्था तथा हिंसा र शोषणबाट सुरक्षाको अवस्था पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।