सामुदायिक शिक्षामा गुणस्तरको सवाल

शिक्षा समग्र विकासको आधार भएकाले यसको विकासका लागि हरेक मुलुकले विशेष ध्यान दिने गर्छन् । कुनै पनि मुलुकको विकासको मापनको मुख्य आधार पनि शिक्षा नै हो । मानव विकास सूचकांक निकाल्दा प्रतिव्यक्ति आम्दानी, औसत आयु र साक्षरता दरसमेत समावेश गरी निकालिन्छ । तसर्थ, शिक्षा हरेक सन्दर्भमा ज्यादै महत्वको रहन्छ । शिक्षा समयानुकूल, सीपमूलक र व्यावसायिक हुनुपर्छ भनेर धेरै चर्चा पनि हुने गर्छ । शिक्षाले मानवलाई कुनै पनि समस्याको सामना गर्नसक्ने बनाउँछ । व्यक्तिमा अन्तरनिहित प्रतिभा प्रस्फुटन, सीप विकास र क्षमता अभिवृद्धिमा समेत महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको हुन्छ । आज हाम्रो विद्यालयको शिक्षाको गुणस्तर खस्कँदै गयो भनेर व्यापक चर्चा र चिन्ता व्यक्त गर्ने गरिन्छ ।

शिक्षाको गुणस्तर के कारणले यसरी खस्कियो भनेर त्यसको मूल कारण भने खोजिएको देखिँदैन । हाम्रो शिक्षा प्रणाली २०२८ सालको सेरोफेरोमै घुमिरहेको छ । समयानुकूल, वैज्ञानिक र प्राविधिक शिक्षाको विकासमा जोड दिनुपर्नेमा कसैको दुईमत रहँदैन । शिक्षाको गुणस्तर विकासका सवालमा बहस भएको पनि लामो समय बितिसक्यो तर ठोस पहल गर्न भने सकिएको छैन । शिक्षाविद्हरूले राज्यले शिक्षाको विकासका लागि मुलुकको कुल बजेटको २० प्रतिशत रकमको विनियोजन हुनुपर्छ भन्दै आएका छन् । तर, राज्यले भने जम्मा ११ प्रतिशत मात्र बजेटको विनियोजन गरेको अवस्था छ । शिक्षामा देखिएको चरम निराशालाई चिर्नका लागि विभिन्न कार्य प्रभावकारी रूपमा सम्पादन गर्नुपर्ने खाँचो रहेको छ ।