कृषकका कागती बोटमै कुहिन थाले

मुगुको छायाँनाथ रारा नगरपालिका –१३ तिर्पगाउँस्थित श्रीपानीका कृषक अंगबहादुर रोकायाले पाँच रोपनीमा उत्पादन गरेका कागती बजारसम्म पुग्न नसक्दा बोटमै कुहिन थालेको छ ।

वर्षौंदेखि व्यावसायिक कृषि गर्दैआएका रोकायाले उत्पादन गरेको फलफूलले उचित बजार नपाउँदा ठुलो आर्थिक क्षति व्यहोर्नुपरेको गुनासो उहाँले गर्नुभयो।

२०५७ सालदेखि कृषि पेशालाई मुख्य व्यवसाय बनाउँदै आएका रोकायाले हरेक वर्ष ६० देखि ७० क्विन्टलसम्म कागति उत्पादन गर्दैआएका छन्। यस वर्ष उहाँको फारममा करिब ५१ क्विन्टल कागती उत्पादन भएको भए पनि यातायातको पहुँच नहुँदा र बजार व्यवस्थापनको अभावका कारण करिब २२ क्विन्टल कागति बोटमै कुहिएर खेर गएको उहाँले बताउनुभयो।

रोकायाका अनुसार उत्पादन राम्रो भएपछि घरखर्च व्यवस्थापन तथा ऋण तिर्ने आशा बढेको थियो। तर सडक र ढुवानी सुविधाको अभावले उत्पादित कागति बजारसम्म पुर्‍याउन नसकिदा भनेजस्तो आम्दानी लिन नसकिएको हो।

“बजारसम्म लैजान सहज यातायात छैन। पिठ्युँमा बोकेर लैजाँदा ढुवानी खर्चसमेत उठ्दैन” उहाँले भन्नुभयो, “बजारमा पुर्‍याउन सके पनि बिचौलियाका कारण उचित मूल्य पाइँदैन। मेहनत गरेर उत्पादन गरेको कागति आँखैअगाडि कुहिँदा पीडा हुन्छ।”

परम्परागत खेती प्रणाली त्यागेर व्यावसायिक कृषितर्फ लागेका रोकायाले श्रीपानी क्षेत्रमा कृषि उत्पादन विस्तारमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएका छन् । तर उत्पादित वस्तुको बजारीकरण नहुँदा वर्षौंदेखिको मेहनत खेर गएको महसुस गरेको उहाँले बताउनुभयो।

छायानाथ रारा नगरपालिका –१३ का स्थानीय कृषक हर्कबहादुर रोकायाका अनुसार दुर्गम क्षेत्रमा उत्पादन हुने फलफूल तथा तरकारीको संकलन, भण्डारण र ढुवानी व्यवस्थापन नहुँदा कृषकहरूले उचित प्रतिफल पाउन सकेका छैनन्। शीतभण्डार, संकलन केन्द्र तथा बजार पहुँचको अभावले कृषकहरू निराश बन्दै गएका छन्।

कृषक रोकायाले स्थानीय, प्रदेश तथा संघीय सरकारसँग कृषि उत्पादनको बजारीकरण, सडक पहुँच विस्तार, ढुवानीमा अनुदान तथा शीतभण्डार निर्माणजस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गर्न माग गरेका छन्।

जिल्लामा कृषि आधुनिकीकरण र व्यावसायिक उत्पादन प्रवर्धनका लागि स्थापना भएको प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकरण परियोजना कार्यन्यन इकाई कार्यालय मुगुका निमित्त कार्यालय प्रमुख तेजविक्रम मल्लका अनुसार किसानका लागि ढुवानी अनुदान कार्यक्रम जिल्लाभन्दा बाहिर ढुवानीका लागि अनुदान दिने व्यावसथा रहेको छ।

जिल्लामा कृषि आधुनिकीकरण र व्यावसायिक उत्पादन प्रवर्धनका स्थापना भएका कृषि आधुनिकरण परियोजना कार्यान्वयन इकाई कार्यालय मुगु, कृषि विकास कार्यालय र पालिकाका कृषि विकास शाखाले आफू अनुकुलका व्यक्तिहरु ढुवानीको अनुदान रकम दिँदैआएको किसानहरुको गुनासो रहेको छ।

स्थानीयवासीका अनुसार अंगबहादुर रोकायाको समस्या केवल एक कृषकको मात्र नभइ मुगु तथा कर्णालीका अधिकांश व्यावसायिक कृषकको साझा समस्या हो । समयमै पूर्वाधार विकास र बजार व्यवस्थापनमा ध्यान नदिइए कृषकहरूको उत्पादन खेर जानेक्रम अझ बढ्न सक्ने छायाँनाथ रारा नगरपालिका वडा २ का किसान बाँचुकला कार्कीले जानकारी दिनुभयो।