स्थानीय सरकारको सफलता

स्थानीय सरकारको पृष्ठभूमि : लोक कल्याणकारी शासन प्रणालीमा स्थानीय सरकार देशको शासन सञ्चालनको एउटा महत्वपूर्ण आधार, प्रमुख संयन्त्र र संरचना हो । तृणमूल तहमा प्रत्यक्षरूपमा प्रजातान्त्रिक अभ्यास गर्ने थलोका रूपमा स्थानीय निकायहरू परिचित छन् । नागरिकको नजिक रहेर सार्वजनिक सेवा प्रवाह गर्ने गुरूत्तर दायित्व स्थानीय सरकारको काँधमा रहेको छ । स्थानीय सरकारले जनताको नजिक रहेर जनताका आवश्यकता र चाहना स्थानीय स्रोतसाधन परिचालन गरेर पूरा गर्छ र तिनै जनताप्रति पनि उत्तरदायी हुन्छ । स्थानीय सरकारलाई जे नाम दिएपनि स्थानीय सरकारको अभ्यास आदिम कालदेखि नै भएको देखिन्छ ।

इजिप्ट र ग्रीसका सिटी स्टेटहरूले स्वतन्त्र रूपमा शासन सञ्चालन गरेका दृष्टान्त छन् भने नेसनस्टेटको उदयपछि विलिन प्रायः भएका इतिहास पनि छन् । सिटी स्टेट स्थानीय सरकारको एउटा प्रारम्भिक रूप थियो भने नेसनस्टेटको आरम्भसँगै स्थानीय सरकारहरू केन्द्रको विस्तारित निकायको रूपमा रहन गएको पनि देखिन्छ । नेपालको इतिहास अध्धयन गर्दा लिच्छवी र मल्ल कालमा भएको पाञ्चाली र पञ्चसमुच्चको अभ्यास कोसेढुंगासिद्ध हुन्छ । नेपाल एकीकरणको समयमा पृथ्वीनारायण शाहले विभाजित राज्यहरूलाई निश्चित कर बुझाएर ती राज्यहरूलाई पूर्ववत शासन गर्ने स्वायतता दिनुलाई स्थानीय सरकार र विकेन्द्रीकरणको आरम्भ र अभ्यासको प्रस्थानबिन्दु मान्न सकिन्छ ।