होर्मुज जलमार्ग खुला भए आपूर्ति अवरोध घट्ने भारतको अपेक्षा

काठमाडौं । इरान र संयुक्त राज्य अमेरिका बीचको तनावबीच रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट ढुवानी पुनः सहज भए ऊर्जा तथा मल आपूर्तिमा देखिएको अवरोध कम हुने भारतले अपेक्षा गरेको छ।

नयाँदिल्लीमा सम्पन्न ब्रिक्स सुरक्षा बैठकमा भारतका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभालले होर्मुज जलमार्ग पुनः सञ्चालन हुनु स्वागतयोग्य कदम भएको बताए। उनका अनुसार यसले वैश्विक आपूर्ति श्रृङ्खलामा देखिएको दबाब घटाउन र विशेषगरी ऊर्जा तथा रासायनिक मलको आपूर्तिमा सुधार ल्याउन सहयोग गर्नेछ।

तेल तथा ग्यास ढुवानीका लागि विश्वकै प्रमुख समुद्री मार्ग मानिने होर्मुजको अवस्था पछिल्लो समय तनावपूर्ण बनेको थियो। इरान र अमेरिका बीचको सहमतिपछि गत साता जलमार्ग पुनः खोलिएको भए पनि लेबनानमा इजरायली आक्रमणपछि तेहरानले पुनः बन्दको घोषणा गरेको थियो, जसले आपूर्ति अनिश्चितता बढाएको छ।

ब्रिक्स बैठकमा सहभागी सुरक्षा प्रमुखहरूले जलमार्ग खुला हुनु आपूर्ति स्थिरताका लागि सकारात्मक संकेत भएको उल्लेख गरेका छन्। डोभालले यसले रासायनिक मल तथा अत्यावश्यक वस्तुहरूको अभाव घटाउन मद्दत गर्ने विश्वास व्यक्त गरे।

यसैबीच, भारत र अमेरिकाबीच व्यापार सम्झौता टुंग्याउने विषयमा समेत छलफल तीव्र बनेको छ। नयाँदिल्लीमा भारतीय वाणिज्य मन्त्री पियुष गोयल र अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रिरबीच नयाँ चरणको वार्ता सुरु भएको छ।

अमेरिकी राजदूतका अनुसार दुवै देशबीच व्यापार सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिने प्रयास जारी छ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच हालै भएको भेटपछि द्विपक्षीय व्यापार विस्तारसम्बन्धी प्रगतिबारे पनि सकारात्मक संकेत देखिएको बताइएको छ।

सम्झौता अनुसार सन् २०३० सम्म भारत–अमेरिका द्विपक्षीय व्यापार ५०० अर्ब अमेरिकी डलरसम्म पुर्‍याउने लक्ष्य राखिएको छ।