दिवस बिदाको औचित्य र महत्व

देशले आज प्रजातन्त्र दिवस मनाउँदै छ । हाम्रो देश संस्कृतिको धनी देश हो । बहुजातीय र बहुसांस्कृतिक मूल्य बोकेको हाम्रो देशमा एउटा संस्कृति पनि थपिएको छ, त्यो संस्कृति हो बिदा संस्कृति । देशमा बिदा संस्कृतिले चरमता नै पार गरिसकेको छ । दिवस मनाउने क्रममा यसपालि देशमा दईवटा विभिन्न बिदाहरुले खूबै चर्चा बटुले । चर्चा बटुल्ने बिदाहरुमा पहिलो पृथ्वी जयन्तीको बिदा र दोस्रो जनयुद्ध दिवसको बिदा परेका छन् । कुनै पनि देशले आफ्नो नागरिकलाई बिदा दिने कुरालाई लिएर राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय विभिन्न दिवसहरुलाई पनि प्राथमिकतामा राखेको हुन्छ । जुन दिन बिदा दिँदा त्यो बिदाको ओज र महत्वबारे जनजन जानकार हुन्छन् । दिवस मनाउने सवालमा एउटै विषयसँग सरोकार राखेको दिवसलाई पनि हामी पटक–पटक मनाउन अभ्यस्त भैसकेका छौं । जनकल्याण र जनहितको लागि योगदान पुग्न सहयोग पुगेका दिनहरुको स्मरणलाई जीवन्त राख्नको निमित्त बिदा दिइनु अनिवार्य हुन्छ तर हाम्रो देशमा यी र यस्ता कुराहरुमा ध्यान दिएर बिदा दिइनु भन्दा पनि कतिपय अवस्थामा दबाब र अहंकारको भरमा बिदा दिइने प्रचलन कायम रहँदै आएको छ । यस्ता किसिमका बिदाहरुले विवाद निम्त्याउने गर्छन् । त्यस्ता दिनहरुलाई बिदाको रुपमा मनाइँदा एकातिर देशको अर्बौं रकम अनाहकमा नोक्सानीमा पर्न गएको हुन्छ भने दिइएको बिदाले कसैको व्यक्तिगत तुष्टिलाई केही खुशी तुल्याएको भए तापनि अधिकांश जनजनमा अनाहक बिदाले केही अर्थ राख्दैन, न त देशले नै गर्व गर्न सक्छ ।

योपालिको दुईवटा बिदा खूब चर्चामा रहे । ती चर्चाहरु चलेका बिदाका दिनहरु पहिलो राष्ट्रिय एकताको रुपमा मनाइने गरेको पुस २७ को पृथ्वी जयन्ती र दोस्रो जनयुद्ध थालनी गरेको मिति फाल्गुण १ गतेको बिदाहरु हो । दुवै बिदाहरुबारे पक्ष–विपक्षहरु चर्चा भए । अझ पछिल्लो फाल्गुण १ को बिदाबारे धेरै नै चर्चा चले । फल्गुण १ को बिदालाई जनहत्या दिवस मनाएको भनेर सामाजिक सञ्जालभरि आलोचना भएको छ । तुलनात्मकरुपमा पृथ्वी जयन्तीको बिदाभन्दा फाल्गुण १ को बिदा सर्वाधिक आलोचितको विषय बन्न पुग्यो । सम्भवतः जनयुद्ध हाँकेका नेतृत्वहरुले बेलैमा बुद्धि पु¥याएर जनयुद्धबाट प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्षरुपमा पीडित हुन पुगेका पीडितहरुको आवाजलाई बेलैमा सम्बोधन गरिदिएको भए सम्भवतः यो दिनको बिदा त्यति आलोचित हुने थिएन ।