नीरव मोदीलाई बेलायती अदालतको ठुलो झट्का

लन्डन । भारतका भगौडा हीरा व्यापारी नीरव मोदीलाई बेलायतको उच्च अदालतबाट ठुलो कानुनी झट्का लागेको छ । अदालतले बैंक ठगीसँग सम्बन्धित मुद्दामा उनलाई १ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रकम भुक्तानी गर्न आदेश दिएको छ ।

उच्च अदालतका न्यायाधीश साइमन टिंकलरले दिएको निर्णयअनुसार नीरव मोदी व्यक्तिगत जमानत अन्तर्गत ऋणको दायित्व वहन गर्न बाध्य हुने ठहर गरिएको छ । अदालतका अनुसार नीरव मोदीमाथि करिब ४१ लाख अमेरिकी डलर (झन्डै ३८ करोड ९० लाख भारतीय रुपैयाँ) मूल ऋण बक्यौता छ ।

यसबाहेक उक्त रकममा ब्याज पनि जोडिने भएकाले कुल भुक्तानी रकम १०० करोड रुपैयाँभन्दा बढी पुग्न सक्ने बताइएको छ ।

सुनुवाइका क्रममा नीरव मोदी वा उनका कानुनी प्रतिनिधिले आफ्नो पक्षमा कुनै ठोस स्पष्टीकरण पेस नगरेको बताइएको छ । उनले यसअघि आफूले दिएको व्यक्तिगत ग्यारेन्टी कानुनी रूपमा लागू नहुने र बैंकबाट ऋण फिर्ता मागिएको वैध सूचना आफूले प्राप्त नगरेको दाबी गरेका थिए ।

बैंक अफ इन्डियाले २०१२ को जुलाईमा मोदीको कम्पनी फायरस्टार डायमण्ड एफजेडईलाई दुबईमा ऋण प्रदान गरेको थियो । त्यसपछि २०१३ को अगस्ट ३ मा नीरव मोदीले उक्त ऋणको व्यक्तिगत जमानत दिएका थिए । सन् २०१८ को सुरुवातमा पन्जाब नेशनल बैंकमा भएको कथित ठगी प्रकरण सार्वजनिक भएपछि बैंक अफ इन्डियाले ऋण फिर्ता माग्ने प्रक्रिया अघि बढाएको थियो ।

२०१८ को मार्च र अप्रिलमा फायरस्टार कम्पनी तथा नीरव मोदीलाई ऋण चुक्ता गर्न नोटिस पठाइएको थियो । तर ती नोटिसको कुनै जवाफ प्राप्त नभएको अदालतमा उल्लेख गरिएको छ । पछि २०२४ मार्च ८ मा बैंक अफ इन्डियाले मूल रकम र ब्याज असुल गर्न सारांश फैसला प्राप्त गरेको थियो । त्यसपछि अक्टोबर २०२५ मा नीरव मोदीलाई पुनः भुक्तानीको माग पठाइयो ।

न्यायाधीश टिंकलरले आफ्नो निर्णयमा २०१८ को फेब्रुअरी १७ मा नीरव मोदीले बैंकलाई पठाएको इमेलको उल्लेख गरेका छन् । उक्त इमेलमा नीरवले सञ्चारमाध्यममा आएको समाचारका कारण आफ्नो व्यावसायिक गतिविधि प्रभावित भएको र समूहका कम्पनीहरू बैङ्कहरूको बक्यौता तिर्न असमर्थ भएको बताएका थिए ।

यद्यपि, नीरव मोदीले २०१८ को अप्रिल र २०२५ को अक्टोबरमा पठाइएका मागपत्र आफूले प्राप्त नगरेको दाबी गरेका थिए । तर अदालतले उपलब्ध प्रमाणका आधारमा दुवै मागपत्र नीरव मोदीसम्म पुगेको निष्कर्ष निकालेको छ ।

साथै अदालतले व्यक्तिगत ग्यारेन्टी पूर्ण रूपमा कानुनी र कार्यान्वयनयोग्य रहेको ठहर गर्दै बैंकको पक्षमा फैसला सुनाएको छ । नीरव मोदी हाल बेलायतमा हिरासतमा छन् । भारतले उनीविरुद्ध भएको अर्बौ भारु बैंक ठगी प्रकरणमा प्रत्यर्पणको प्रयास गरिरहेको छ ।