ललितपुर महानगरपालिकाको बजेटका प्रमुख हाइलाइट्स

ललितपुर महानगरपालिकाले आगामी आर्थिक वर्षका लागि ७ अर्ब ४८ करोड ८७ लाख ८० हजार रूपैयाँको बजेट प्रस्तुत गरेको छ । बुधबार महानगरपालिकाको नवौं नगरसभामा आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट प्रस्तुत गरिएको हो ।

महानगरपालिकाले आगामी आर्थिक वर्षका लागि ७ अर्ब ४८ करोड ८७ लाख ८० हजार रूपैयाँको बजेट प्रस्तुत गरेको हो । जसमा चालुतर्फ ३ अर्ब २५ करोड १८ लाख ५३ हजार बजेट विनियोजन गरिएको छ भने पूँजीगततर्फ ४ अर्ब २३ करोड ६९ लाख २७ हजार रूपैयाँ विनियोजन गरिएको छ ।

बजेटको स्रोत व्यवस्थापनतर्फ संघीय सरकारबाट १ अर्ब ३६ करोड ५३ लाख ९० हजार र बागमती प्रदेश सरकारबाट १७ करोड ६३ लाख ९० हजार प्राप्त हुने अनुमान गरिएको छ ।

त्यस्तै, आन्तरिक स्रोतको रूपमा रहेको आन्तरिक आय (आन्तरिक राजस्व, मालपोत रजिस्ट्रेसन शुल्क, मनोरञ्जन कर आदि)बाट ३ अर्ब ३५ करोड ५० लाख संकलन हुने अनुमान गरिएको छ । त्यसैगरी विकास निर्माणमा जनसहभागितावापत ६ करोड बराबरको रकम प्राप्त हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

अन्तर सरकारी अख्तियारीबाट १ अर्ब ६ करोड २० लाख प्राप्त हुने अनुमान छ । विनियोजन बजेटको लागि नपुग हुने १ अर्ब ४७ करोड नगद मौज्दातबाट व्यहोर्ने कुरा बजेटमा उल्लेख गरिएको छ ।

यस्ता छन् बजेटका प्रमुख हाइलाइट्स

महानगरपालिकाले नवीकरण हुन बाँकी उद्योग व्यवसायलाई कर र जरिवाना छुट दिने घोषणा गरेको छ । महानगरपालिकाभित्र दर्ता भई नवीकरण हुन बाँकी उद्योग व्यवसायीको हकमा आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पुस मसान्तसम्म सम्पूर्ण बक्यौता रकम चुक्ता गरेमा आर्थिक वर्ष २०७४/७५ सम्मको व्यवसाय र बहाल करमा लाग्ने जरिवाना र कर छुट दिने भएको हो ।

करको दायरा वृद्धिका लागि विगतदेखि नै परिचालन गरिएको कर सचेतना कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिई राजस्व अभिवृद्धि गरिने भनिएको छ । करका दायरा वृद्विका लागि अन्य वैकल्पिक उपाय/रणनीति समेत अवलम्बन गर्ने उल्लेख छ ।

राजस्व प्रणालीमा सुधार गरिएको र वडा कार्यालयबाट नै कर संकलन गरिने क्षेत्रको विस्तार गरिएको छ । जसले कर संकलनमा वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ ।

आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ को असोज मसान्तभित्र सम्पत्ति कर र भूमिकर बुझाएमा १० प्रतिशत छुट दिने व्यवस्था कायम गरिएको छ ।

एकल महिला, दलित, अपांगता भएका व्यक्ति वा समूहद्वारा सञ्चालित व्यवसाय दर्तामा ५० प्रतिशत छुट दिइने उल्लेख छ । नर्सरी, फलफूल खेती तथा तरकारी खेती गर्ने कृषकलाई जग्गा बहाल करमा छुट दिइने ।

विश्व सम्पदा क्षेत्रभित्र सम्पदा क्षेत्रको मापदण्ड परिपालन गरी निर्माण गरिएका घरहरूको सम्पत्ति कर छुट, निजी क्षेत्रबाट सार्वजनिक सुविधाका लागि पार्किङ व्यवस्थापन सम्बन्धमा नक्सापास दस्तुरमा छुट प्रदान गरिने उल्लेख छ ।

यस्तै, चालु आवमा व्यवसाय नवीकरण गर्दा निर्धारित करको दररेटमा २५ प्रतिशत छुट गरी व्यवसाय कर लिइने भनिएको छ ।

बजेटले स्थानीय कला, संस्कृति तथा सम्पदाको समुचित संरक्षण र सम्वर्द्धन, स्थानीय स्रोत साधनको संरक्षण र समुचित परिचालन तथा सार्वजनिक जग्गाको संरक्षण, विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन, वातावरण संरक्षण तथा हरियाली प्रवर्द्वन गर्ने कुरालाई जोड दिएको छ । यसका साथै सेवा प्रवाहमा पारदर्शिता, जवाफदेहिता र सुशासनको प्रत्याभूति कायम गर्नेगरी मागर्दशन बजेटले दिएको छ ।

बजेटले विशेषगरी अपाङ्गतामैत्री व्यवहार र व्यवस्था, युवा तथा खेलकुद, बालमैत्री व्यवहार र व्यवस्था, विपद् जोखिम न्यूनीकरण र उद्धार, उद्यमशीलता विकासमार्फत् रोजगार प्रवर्द्धन तथा गरिबी न्यूनीकरण, निजी क्षेत्र, गैरसरकारी संस्था र नागरिक समाजसँग सहकार्य, प्रविधियुक्त एवम् नागरिकमैत्री र जवाफदेही सेवा प्रवाह र प्रत्येक घरमा स्वच्छ खानेपानीको प्रत्याभूति गरेको उल्लेख छ ।