वन डढेलो : सबैको साझा चुनौती

हामी सबैलाई थाहा भएकै कुरा हो कि हरेक वर्ष सामान्यतय फागुनदेखि जेठ महिनासम्मको समयलाई वन डढेलोको समय भनेर चिनिन्छ । प्रायः यस समयावधिमा मुलुकभर ८० प्रतिशतसम्म वन डढेलो लाग्ने गरेको छ । नेपालमा वन डढेलो प्राकृतिक कारण मात्र नभएर मानवीय कारणले पनि लाग्ने गरेको पाइएको छ । जलवायु परिवर्तनका कारण पृथ्वीको बढ्दो तापमानले डढेलोको समस्या झन् जटिल बनाएको छ । वनपैदावर संकलन, वन अतिक्रमण चोरी सिकारीलगायत खेती किसानीका लागि प्रयोग गरिने आगो पनि डढेलो लाग्नुको मुख्य कारण बन्ने गरेको पाइन्छ ।

अहिले पनि मुलुकका ५३ जिल्लाका ४ सय ३६ स्थानमा आगलागी वन डढेलाको घटना भइराखेका छन् । यसपालि फागुनदेखि वैशाख महिनासम्ममा वन डढेलोमा परी १ सय १४ जनाको ज्यान गइसकेको । पशुपन्छी, जीवजन्तु घरबस्ती सबै सखाप भई अर्बौंको क्षति पुगिसकेको समाचार प्रकाशित भइरहेको छ । तर, पनि यो विषय सरकारको प्राथमिकतामा परिरहेको देखिँदैन । समयमै चनाखो नहुने र आगलागी भएपछि कुवा खन्ने प्रवृत्तिले बर्सेनि अर्बौंको क्षति बेहोर्न नेपाली जनता विवश छन् । यसै विषयमा यो आलेख तयार पारिएको छ ।