डाँकाचोरी गर्ने विशाल समूह २०औँपटक पक्राउ : पहिचान फेर्दै लुटपाट

काठमाडौं । काठमाडौंबाट यही जेठ १० गते काभ्रेको बनेपाका निम्ति हिँडेकी थिइन्, ललितपुरको महाँकाल गाउँपालिका–३, गोटीखेलकी ३२ वर्षीया पार्वती सञ्जेल । उनी चढेको बस दिउँसो १ बजेर ५० मिनेटमा बनेपा नगरपालिका–१०, पुतलीबजार पुग्यो ।

मध्य दिउँसोको समय । बसमा असुरक्षित हुने उनले कल्पना गरेकी थिइनन् । हातमै बोकेकी थिइन्, पैसासहितको ‘मिनि ब्याग’ । बसमा अरू महिला र युवा पनि थिए । त्यति बेला नै सञ्जेलको सिटनजिकै बसेका चार युवाले उनको हातबाट ब्याग खोसेर भागे ।

बसमा सवार अरू यात्रु मूकदर्शक बने । हट्टाकट्टा ज्यानका उनीहरूले सञ्जेलको ३२ हजार ५०० रुपैयाँसहितको ब्याग लुटेर फरार भए । घरायसी कामका निम्ति बनेपा पुगेकी उनी लुटपाटपछि भने प्रहरी कार्यालय धाउनुपर्ने अवस्था आइपर्‍यो । उनी इलाका प्रहरी कार्यालय बनेपा पुगिन् ।

प्रहरीमा उनले लुटपाटको जाहेरी दिइन् । त्यसपछि प्रहरीले घटनास्थल आसपासका सीसीटीभी फुटेज संकलन गर्‍यो । उनको ब्याग लुटपाट गर्ने समूहका व्यक्तिहरूले मास्क लगाएका थिएनन् ।

सीसीटीभीमा लुटपाटपछि उनीहरू भाग्दै गरेको ‘मुभमेन्ट’ क्याप्चर’ भएको देखियो । र, सीसीटीभीबाटै प्रहरीले अनुसन्धान अघि बढायो ।

इलाका प्रहरी कार्यालय बनेपाका प्रमुख एवं डीएसपी राकेश थापासहितको टोली लुटपाट गर्ने गिरोहको खोजीमा जुट्यो । मास्क नलगाएका कारण उनीहरूको पहिचान खुलाउन प्रहरीलाई सहज भयो ।

प्रहरीले घटनाको एक सातापछि अर्थात् जेठ १६ गते लुटपाटमा संलग्न तीनजनालाई पक्राउ गर्‍यो । उनीहरूमाथि डाँकाचोरी कसुरमा अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय काभ्रेका प्रमुख एवं एसपी रविन कार्कीले जानकारी दिए ।

पक्राउ पर्नेमा रामेछापको दोरम्बा गाउँपालिका–५ का २५ वर्षीय पासाङ लामा भनिने विशाल तामाङ, काभ्रेको भुल्लु गाउँपालिका–३ का ३० वर्षीय सादुराम भुजेल भनिने साधुराम भुजेल र सोही ठाउँका २६ वर्षीय सुमन भनिने सुदीप भण्डारी छन् । एकजना फरार छन् । उनको पहिचान भइसकेको र खोजीकार्य जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

पहिचान फेर्दै लुटपाट

रामेछापका २५ वर्षीय विशाल तामाङ लुटपाटका ‘नाइके’ हुन् । उनकै योजनामा सिन्धुली, काभ्रे र रामेछापका युवा लुटपाटमा संलग्न हुँदै आएका प्रहरीको दाबी छ ।

गएको माघ १५ गते पनि जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंको टोलीले उनलाई पक्राउ गरेको थियो । भक्तपुर, ललितपुर र काठमाडौंमा विशालले शृंखलाबद्ध रूपमा लुटपाटका घटना घटाएका प्रहरीले जनाएको छ ।

माघमा परिसरको टोलीले विशालसहित काभ्रेको भुम्लु–३ का २३ वर्षीय विनय तामाङ, सिन्धुलीको मरिण गाउँपालिका–५ का २४ वर्षीय आयन माझी, ३२ वर्षीय सविन माझी, मोरङको पथरीका २३ वर्षीय मनीष रमाइलीसहित १० जनालाई पक्राउ गरेको थियो ।

विशालको समूहले त्यति बेला काठमाडौंमा रातिको समयमा मोटरसाइकलसहित घुमेर एक्लै हिँडिरहेका यात्रुलाई नियन्त्रणमा लिई शृंखलाबद्ध तरिकाले लुटपाट गरेको खुलेको थियो । यही समूहलाई नियन्त्रणमा लिन प्रहरीले त्यति बेला काठमाडौंको मूलपानीमा गोली चलाएको थियो । प्रहरीको गोली लागेर विनय तामाङ घाइते समेत भएका थिए ।

पछि उनीहरूलाई काठमाडौैं जिल्ला अदालतले धरौटीमा रिहा गर्‍यो । तर, यो समूहले अपराध कर्म छाड्नुको साटो विस्तार गरिरहेको प्रहरीको अनुसन्धानबाट देखिएको छ । उनीहरूले अरू क्षेत्रमा समेत लुटपाट गरेको बनेपा प्रहरीको आंशका छ ।

अपराध रेकर्डअनुसार, पक्राउ परेका विशालविरुद्ध प्रहरीले हालसम्म उपत्यकाका तीनसहित विभिन्न जिल्लामा गरेर १९ पटक डाँकाचोरीमा मुद्दा चलाएको छ ।

यस्तै, साधुराम भुजेलविरुद्ध चारपल्ट डाँकाचोरी मुद्दा चलाइएको छ । काभ्रेकै भण्डरीविरुद्ध ६ पटक डाँकाचोरी र एकचोटि ज्यान मार्ने उद्योगमा मुद्दा चलाइएको खुलेको काभ्रे प्रहरीले जनाएको छ ।

हाल प्रहरीले उनीहरूविरुद्ध डाँकाचोरी मुद्दा अनुसन्धान गर्न सात दिनको अनुमति पाएको छ । उनीहरूले पक्राउ पर्दा सुरुमा आफ्नो ठेगाना परिवर्तन गरेर बताउने गरेका प्रहरी अनुसन्धानका क्रममा खुलेको छ ।

बनेपामा पनि उनीहरूले पक्राउ पर्दा सुरुमा वतन गलत बताएका थिए । पछि अनुसन्धान गर्दै जाँदा यो समूह माघमा काठमाडौंमा डाँकाचोरी गर्दा पक्राउ परेको गिरोह नै रहेको खुलेको हो ।

सार्वजनिक बसमा ‘रेकी’ गर्दै लुटपाट

पक्राउ परेका विशाल तामाङको समूह लुटपाटमा सक्रिय रहेको खुलेको छ । यो समूहले राति एक्लै हिँडिरहेका पैदलयात्रु तथा सार्वजनिक बसमा समेत चढेर लुटपाट गर्ने गरेको प्रहरीले जनाएको छ ।

अनुसन्धानमा संलग्न एक प्रहरी अधिकारीका अनुसार, लुटपाट गर्ने उद्देश्यले नै उनीहरू बसमा चढ्ने गरेका थिए । पैसा वा महँगा मोबाइल बोकेका तथा सुनको सिक्री लगाएका यात्रुलाई उनीहरूले ‘टार्गेट’ गर्ने गरेका थिए । उनीहरूको टार्गेटमा परेका यात्रुको नजिक जाने र उपयुक्त अवसर हरेर लुटेर भाग्ने गरेको प्रहरीको दाबी छ ।

“यो हाम्रो सूचीका खतरनाक लुटेरा हुन् । उनीहरूलाई हामी पक्राउ गरेर थुन्छौँ, तर अदालतबाट धरौटीमा छुटिहाल्छन्,” अनुसन्धानमा संलग्न ती प्रहरी अधिकारीले भने ।

यो समूहले लुटपाटका क्रममा यात्रुमाथि आक्रमण समेत गर्ने गरेकाले नागरिक असुुरक्षित हुन सक्ने प्रहरीको भनाइ छ ।

उपत्यकाका विभिन्न ठाउँमा यो समूहले सडकपेटीमा व्यवसाय गर्नेमाथि कुटपिट गर्दै लुटपाट गरेको प्रहरीले जनाएको छ ।

प्रहरी अधिकारीका अनुसार, पछिल्लो समय उनीहरू जनही दुई लाख रुपैयाँ धरौटी बुझाएर छुटेका हुन् । लुटपाट गर्ने र २४ दिन प्रहरीको थुनामा बसेपछि धरौटीमा छुट्ने परम्पराका कारण उनीहरूको मनोबल बढ्दै गएको प्रहरीको निष्कर्ष छ ।

के छ कानुनी व्यवस्था ?

कानुनमा चोरी र डाँकाचोरीको प्रकृति फरक उल्लेख छ । ०७७ सालको चोरीको एउटा घटनाको फैसलाबाट सर्वोच्च अदालतले चोरी र डाँकाचोरीबारे स्पट पारेको छ । समूहगत रूपमा बलजफ्ती हातहतियार देखाई अरूको धनमाल लुट्ने लुटेरालाई ‘डाँका’को कोटीमा राखिएको छ ।

तर, तीन वा सोभन्दा बढी व्यक्ति मिलेर चोरी गरेकै आधारमा डाँकाको कसुर कायम हुन नसक्ने फैसला सर्वोच्चबाट भएको छ ।

मुुलुकी अपराध संहित, २०७४ मा डाँकाचोरीमा अधिकतम १५ वर्षसम्म कैद र एक लाखदेखि एक लाख ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने व्यवस्था छ । चोरीमा बढीमा तीन वर्षसम्म कैद र ३० हजारसम्म जरिवानाको व्यवस्था छ । योबाहेक चोरीको प्रकृतिअनुसार पनि फरक–फरक व्यवस्था छ ।

#काठमाडौं

#ललितपुर

#लुटपाट

#डाँकाचोरी