लमजुङमा वर्षासँगै बिजुली उत्पादन बढ्यो, थप जलविद्युत् आयोजना पूर्ण क्षमतामा सञ्चालित

गण्डकी प्रदेशको जलविद्युत् हब मानिने लमजुङ जिल्लामा वर्षायाम सुरु भएसँगै नदी–खोलाहरूमा पानीको बहाव बढ्न थालेको छ, जसका कारण यहाँका विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाहरूको उत्पादन क्षमता उल्लेख्य रूपमा बढेको छ।

हिउँदमा पानीको अभावले उत्पादनमा देखिएको ह्रास अब क्रमशः सामान्य हुँदै गएको आयोजना सञ्चालकहरूले बताएका छन्।

जिल्लाको सबैभन्दा ठूलो ७० मेगावाट क्षमताको मध्यमस्र्याङ्दी जलविद्युत् केन्द्रले हाल पूर्ण क्षमतामा बिजुली उत्पादन गर्न थालेको छ। केन्द्र प्रमुख तारादत्त भट्टका अनुसार हिउँदमा पानी अपुग हुँदा उत्पादन २६–२७ मेगावाटसम्म खुम्चिएको थियो, तर करिब दुई साताअघिदेखि नदीमा पानी बढेसँगै दुवै ३५–३५ मेगावाट क्षमताका टर्बाइनले पूरै क्षमतामा काम गर्न थालेका छन्। सन् २०००मा रु. २७ अर्ब २० करोड लगानीमा निर्माण सुरु भएको यो आयोजनाले सन् २००८ देखि व्यावसायिक उत्पादन सुरु गरेको थियो।

यसैगरी मस्र्याङ्दी गाउँपालिका–८ भुलभुलेस्थित ५० मेगावाट क्षमताको माथिल्लो मस्र्याङ्दी ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाले पनि पूर्ण क्षमतामा उत्पादन थालेको आयोजना कार्यालयले जनाएको छ। चिनियाँ कम्पनी सिनो हाइड्रो (९० प्रतिशत) र चितवन कोइ समूहअन्तर्गतको सगरमाथा हाइड्रोपावर कम्पनी (१० प्रतिशत) को संयुक्त लगानीमा निर्मित यो आयोजनाले सन् २०१७ देखि व्यावसायिक उत्पादन सुरु गरेको हो।

जिल्लाका अन्य साना–मझौला आयोजना — सुपर दोर्दी ‘ख’ (५४ मेगावाट), न्यादी हाइड्रोपावर (३० मेगावाट), दोर्दीखोला (२७ मेगावाट), अपर दोर्दी ‘ए’ (२५ मेगावाट), दोर्दी–१ (१२ मेगावाट), उपरमिदिम (७ मेगावाट), सिउरीखोला (५ मेगावाट), राँधीखोला (४.४ मेगावाट), खुदीखोला र अपर छन्दीखोला (प्रत्येक ४ मेगावाट), मिदिमखोला (३ मेगावाट), अपर स्याँगे खोला (२.४ मेगावाट), छन्दीखोला (२ मेगावाट) लगायत साना माइक्रोहाइड्रो आयोजनाहरू (स्याँगे १८३ किलोवाट, मिदिम ८० किलोवाट) मा पनि उत्पादन वृद्धि भएको छ।

जानकारहरूका अनुसार लमजुङका यी आयोजनाहरूबाट उत्पादित बिजुली राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमार्फत देशभर वितरण हुने भएकाले यहाँको उत्पादनमा आउने घट–बढले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा समेत प्रभाव पारेको देखिन्छ। मस्र्याङ्दी, दोर्दी, किसेदी र फिदिम खोलाजस्ता प्रमुख जलस्रोतमा हिउँदमा पानी कम हुँदा उत्पादन घट्ने र वर्षायाममा पानी प्रशस्त हुँदा पूर्ण क्षमतामा बिजुली उत्पादन हुने क्रम वर्षेनि दोहोरिने गरेको छ।