बदलिँदो विश्व व्यवस्था

एक्काइसौं शताब्दीको विश्व राजनीति गहिरो संरचनात्मक परिवर्तनको चरणबाट गुज्रिरहेको छ। दोस्रो विश्वयुद्धपछि स्थापित अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू, शीतयुद्धको अन्त्यपछि विकसित अमेरिकी प्रभाव र विश्वव्यापीकरणमा आधारित आर्थिक सम्बन्धमाथि अहिले नयाँ चुनौतीहरू थपिएका छन्।

चीनको उदय, रुसको सामरिक सक्रियता, भारतको बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव, मध्यपूर्वको अस्थिरता र प्रविधिमाथिको विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धाले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको स्वरूप परिवर्तन गरिरहेका छन्। विश्व राजनीति अब कुनै एक राष्ट्रको स्थायी प्रभुत्वमा सीमित रहनेभन्दा विभिन्न शक्तिकेन्द्रबिचको प्रतिस्पर्धा, सहकार्य र रणनीतिक समायोजनबाट निर्देशित हुने दिशातर्फ अघि बढिरहेको देखिन्छ तर बहुध्रुवीय विश्वको उदयले स्वतः शान्ति, स्थिरता र समानता सुनिश्चित गर्दैन।