कांग्रेसभित्र शक्ति सङ्घर्ष

नेपाली कांग्रेसको १५ औँ महाधिवेशनको मिति नजिकिँदै जाँदा संस्थापन र इतर पक्ष छुट्टाछुट्टै रणनीति बनाउन व्यस्त छन् । पार्टीलाई एकताबद्ध बनाएर पुसमा हुने महाधिवेशनमा जुट्नुपर्ने बेला संस्थापन र पूर्वकार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का नेतृत्वको इतर पक्षबिचको संवाद सार्थक नभएपछि अलग अलग भेलासँगै एकले अर्कालाई दबाब दिने गरी रणनीतिक कार्यक्रम भइरहेका छन् ।

महामन्त्री प्रदीप पौडेल नेतृत्वको कांग्रेस सदस्यता व्यवस्थापन केन्द्रीय समितिले बुधबार १५ औँ महाधिवेशनका लागि सञ्चालन गरिएको क्रियाशील सदस्यता वितरण अभियान अन्तर्गत नयाँ क्रियाशील सदस्यता वितरण कार्यलाई प्रभावकारी र व्यवस्थित बनाउन ७७ वटै जिल्लाका लागि देहायबमोजिम केन्द्रीय प्रतिनिधि तोकेको छ । यो अभियानलाई पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा समूहका शीर्ष नेताले बहिस्कारै गरिरहेका छन् ।

सभापति गगनकुमार थापा, उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले नेता खड्कासँग पटक पटक संवाद गर्नुभएको छ । उपसभापति शर्माले आन्तरिक एकतालाई बलियो बनाउने सन्दर्भमा जेठ १६ गते संस्थापन इतरका नेतालाई सन्देश पठाएर विवाद निरूपणको पहल गर्नुभयो । संस्थापन इतरका नेता मीनबहादुर विश्वकर्माका अनुसार उपसभापति शर्माको सातबुँदे प्रस्तावको जवाफ जेठ १९ गते फर्काइएको छ । उहाँले संस्थापन पक्ष मिलेर जाने पक्षमा नरहेको र १५ औँ महाधिवेशनमा पनि एकपक्षीय ढङ्गले नै अघि बढ्न खोजेकाले संवाद समझदारीमा नपुगेको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “पूर्वकार्यवाहक सभापति खड्काले वैशाख ६ गतेदेखि सभापति थापासहित संस्थापन पक्षका नेतासँग भेट नभएको भन्ने कुरा सार्वजनिक रूपमै भन्नुभएको छ । पार्टीको आन्तरिक एकताको संवाद सुझबुझकै साथ टुटेको हो । हामीले सबैलाई समेटेर अघि बढ्न पार्टी नेतृत्वलाई आग्रह गर्दा पनि आलटाल गरिरहनुभएको छ ।”

नेता विश्वकर्माले संवादका लागि संस्थापन पक्ष जिम्मेवार नभएको दाबी गरे पनि कांग्रेस उपसभापति पुष्पा भुसालले १५ औँ महाधिवेशनलाई निष्पक्ष र पारदर्शी ढङ्गले सम्पन्न गर्न नेतृत्व तहमा सघन छलफल भइरहेको बताउनुभयो । उहाँले पार्टीभित्र देखिएका असन्तुष्टि र फरक मतलाई सम्बोधन गर्दै सबैलाई एकताबद्ध बनाएर अगाडि बढ्ने प्रयास भइरहेको प्रस्ट पार्नुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “१५ औँ महाधिवेशनको कार्यतालिका आइसकेको छ । अहिलेको मुख्य प्राथमिकता क्रियाशील सदस्यको डिजिटल सदस्यता नवीकरण र अद्यावधिक गर्ने हो । यो प्रक्रियाले सङ्गठनलाई थप बलियो र आधुनिक बनाउने विश्वास लिएका छौँ ।”

उपसभापति भुसालले संस्थापन पक्षले इतर पक्षसँग समन्वय गरिरहेको र समझदारी निर्माणका लागि सभापति, उपसभापति र महामन्त्री निरन्तर छलफलमा रहेको बताउनुभयो । उहाँले इतर समूहले उठाएका चासो र सहमतिका विषयमा नेतृत्व गम्भीर रहेको बताउनुभयो । उहाँले महाधिवेशनलाई मर्यादि त र पारदर्शी बनाउन कांग्रेस प्रतिबद्ध रहेको प्रस्ट पार्दै सबै तहका नेता तथा कार्यकर्तालाई उत्साहका साथ महाधिवेशनको तयारीमा जुट्न आग्रह गर्नुभयो ।

प्राध्यापक एवं लेखक पुरुषोत्तम दाहालले कांग्रेसभित्रको आन्तरिक कलहलाई ऐतिहासिक र वर्तमान परिप्रेक्ष्यमा हेरिनुपर्ने र यो ‘पावर भर्सेस पावर’ को लडाइँ भएको बताउनुभयो । उहाँले २०४८ सालपछि कांग्रेसमा सिद्धान्तविरुद्ध शक्तिको लडाइँ सुरु भएको र अहिले शक्तिविरुद्ध शक्तिको लडाइँ देखिएको बताउनुभयो ।

उहाँले भन्नुभयो, “२०८२ पुस २७ गतेको विशेष महाधिवेशनपछि कांग्रेसभित्रको द्वन्द्वमा सिद्धान्त भन्ने तत्व पूर्णतः हराएको छ । दुवै पक्ष केवल शक्तिका लागि मात्रै लडिरहेका छन् । नयाँ पुस्ताले पुस्तान्तरण वा नेतृत्व परिवर्तनको कुरा गरे पनि त्यो अन्ततः शक्तिकै लागि हो । कांग्रेसले देश बदल्ने वा कुनै नयाँ सिद्धान्त बोक्ने सोचको विकास गर्नुपर्ने बेला हो, यो । विगतमा नेतामा सपना र देश निर्माणको कल्पना हुन्थ्यो तर अहिलेका नेतामा व्यक्तिगत स्वार्थ र शक्तिको भोक मात्र छ; सच्चिनु पर्छ ।”