देउसी-भैलोमा हराउँदै मौलिकता

२४ कात्तिक, धनकुटा । तिहार भन्नेबित्तिकै झिलिमिली बत्ती, सयपत्री र मखमली फूल, घरआँगनमा बनाइने रंगोली अनि साँझपख गाउँबस्तीमा गुञ्जिने देउसी–भैलोका भाका स्मरणमा आउँछन् । तिहारको उल्लासलाई पूर्णता दिने देउसी–भैलो नेपाली समाजको मौलिक सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको परम्परा हो ।

मादल, खैँजडी र बाँसुरीको तालमा सामूहिक रुपमा गीत गाउँदै नाच्ने, घरघर पुगेर आशिष दिने र आपसी सद्भाव साटासाट गर्ने चलनले तिहारलाई थप विशेष बनाउँथ्यो । तिहारको समयमा गाउँका टोलटोलमा बालबालिका, युवायुवतीदेखि बूढापाकासम्म देउसी–भैलो खेल्न भेला हुन्थे । कसैले मादल बजाउँथे, कसैले खैँजडी र झ्यालीको ताल मिलाउँथे भने कसैले परम्परागत भाकामा गीत गाएर माहोल तताउँथे ।