बीआरआईदेखि सामरिक सैन्य अखडासम्म: दक्षिण पूर्वी एसियामा चीनको बढ्दो भू–राजनीतिक प्रभाव

शाङ्घाई। दक्षिण पूर्वी एसियामा चीनको महत्त्वाकाङ्क्षा अब व्यापार सम्झौता, रेलवे परियोजनाहरू र लगानी प्याकेजहरूमा सीमित छैन। यस क्षेत्रभरि, बेइजिङले पूर्वाधार, रसद सञ्जाल र रणनीतिक साझेदारीहरू मार्फत आफ्नो प्रभावलाई निरन्तर विस्तार गरिरहेको छ जसले बढ्दो रूपमा सैन्य महत्त्व बोक्छ। यसको पछिल्लो उदाहरण लाओसमा देखा परेको छ, जहाँ भियन्टियानको उत्तरमा अवस्थित बान केउनमा नयाँ सञ्चालनमा रहेको चीन-लाओस संयुक्त सहयोग र प्रशिक्षण केन्द्रले मुख्य भूमि दक्षिण पूर्वी एसियामा चीनले आफ्नो पहिलो पूर्ण रूपमा विकसित सैन्य पाइला सुरक्षित गरेको छ कि छैन भन्ने बारेमा गम्भीर प्रश्नहरू उठाएको छ। पहिले विकास साझेदारीको रूपमा प्रस्तुत गरिएको कुरा अब धेरै फराकिलो र धेरै परिणामकारी कुरामा विकसित हुँदै गएको देखिन्छ।

सेप्टेम्बर २०२६ मा उद्घाटन गरिएको बान केउन सुविधा ऐतिहासिक रूपमा रणनीतिक स्थानमा अवस्थित छ जुन एक पटक भियतनाम युद्धको समयमा अमेरिकी सेनाहरूले प्रयोग गरेको थियो। उपग्रह छविहरूले साइटमा द्रुत निर्माण गतिविधि, सैन्य सवारी साधन र चीन-निर्मित विमानहरू प्रकट गरेको छ। बेइजिङले यो सुविधा लाओस वायुसेनाका पाइलटहरूलाई तालिम दिन र द्विपक्षीय रक्षा सहयोग बढाउन डिजाइन गरिएको हो भनी जोड दिए पनि धेरै क्षेत्रीय सुरक्षा विश्लेषकहरूले फरक तस्बिर आकार लिइरहेको देख्छन्। उनीहरूले भविष्यमा धावनमार्ग विस्तार, गुप्तचर सङ्कलन क्षमता र स्थायी चिनियाँ सैन्य उपस्थितिको सम्भावनालाई औँल्याउँछन् जसले दक्षिण पूर्वी एसियाको मुख्य भूमिमा बेइजिङको पहुँचलाई उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गर्न सक्छ।