पढ्ने बानी कसरी फर्काउने?

सहरको कुनै पनि चिया पसलमा पस्नुहोस् र वरिपरि नियाल्नुहोस्। हरेक टेबलमा मान्छे छन्, तर हातमा किताब भएको एउटै जना भेटिन्न। सबैका आँखा मोबाइलको स्क्रिनमा टाँसिएका छन्, औँला निरन्तर स्क्रोल भइरहेका छन्। यो दृश्य अब कुनै एक सहरको मात्र होइन— सिंगो समाजकै पहिचान बनिसकेको छ।

हामी पढाइलाई प्रायः आँखाले अक्षर चिन्ने साधारण प्रक्रियाका रूपमा बुझ्छौँ। तर विज्ञानले भन्छ, कुरा त्योभन्दा धेरै गहिरो छ। जब मान्छे पुस्तकसँग जोडिन्छ, त्यसमा उसका सबै ज्ञानेन्द्रिय सामेल हुन्छन्— आँखाले शब्द देख्छ, कानले ध्वनि सुन्छ, ओठ-जिब्रोले उच्चारण गर्छ, औँलाले पानाको बनोट छुन्छ, नाकले पुरानो पानाको गन्ध सुँघ्छ र अन्तमा मस्तिष्कले यी सबैलाई अर्थ, ज्ञान, कल्पना र सम्झनामा बदल्छ।