साइप्रसलाई हराउँदै बंगलादेश संयुक्त राष्ट्र महासभाको अध्यक्ष निर्वाचित

बंगलादेशका विदेशमन्त्री खलिलुर रहमान संयुक्त राष्ट्र संघ महासभा (युएनजिए) को ८१ औं सत्रको अध्यक्षमा निर्वाचित भएका छन्।

मंगलबार न्युयोर्कस्थित संयुक्त राष्ट्र संघको मुख्यालयमा भएको कडा प्रतिस्पर्धात्मक र गोप्य मतदानमा रहमानले साइप्रसका राजदूत एवं विशेष दूत एन्ड्रियास काकोरिसलाई पराजित गरेका हुन्। कुल १९० सदस्य राष्ट्रले भाग लिएको उक्त मतदानमा रहमानले ९९ मत प्राप्त गरे भने उनका प्रतिस्पर्धी काकोरिसले ९१ मत पाए। तीन देशले भने मतदान प्रक्रियामा भाग लिएनन्।

नवनिर्वाचित अध्यक्ष रहमानले आगामी सेप्टेम्बर ८ देखि सुरु हुने एक वर्षे कार्यकालका लागि जर्मनीकी पूर्व विदेशमन्त्री अन्नालेना बेरबकको उत्तराधिकारीका रूपमा पदभार ग्रहण गर्नेछन्। महासभाको अध्यक्षता धेरै हदसम्म औपचारिक भए पनि यो अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा अत्यन्तै प्रतिष्ठित पद मानिन्छ। संयुक्त राष्ट्र संघका सबै १९३ सदस्य राष्ट्रहरूको समान मताधिकार रहने यो यस्तो अंग हो, जहाँ साना-ठूला सबै देशले आफ्ना आवाज राख्न पाउँछन्।

महासभाले संयुक्त राष्ट्र संघको बजेट नियन्त्रण गर्ने, सन्धिहरू लागू गर्ने र गरिबीदेखि भ्रष्टाचारसम्मका विश्वव्यापी मुद्दाहरूलाई सम्बोधन गर्छ। हालैका दिनहरूमा युक्रेन र गाजा युद्धका सन्दर्भमा सुरक्षा परिषद्का स्थायी सदस्यहरूको 'भिटो' शक्तिका कारण उत्पन्न गतिरोधका बीच विश्वव्यापी जनमतको प्रतिनिधित्व गर्दै महासभाले विशेष चर्चा पाएको छ।

रहमानको कार्यकाल कूटनीतिक रूपमा निकै महत्त्वपूर्ण र ऐतिहासिक समयमा हुन लागेको छ। उनको कार्यकालमा संयुक्त राष्ट्र संघको क्यालेन्डरकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया, अर्थात् वर्तमान महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसको उत्तराधिकारीको चयन हुनेछ। गुटेरेसको कार्यकाल ३१ डिसेम्बर २०२६ मा समाप्त हुँदैछ।

सन् १९७९ मा बंगलादेशको विदेश सेवाबाट कूटनीतिक यात्रा सुरु गरेका रहमानसँग संयुक्त राष्ट्र संघको वरिष्ठ पदहरूमा काम गरेको चार दशक लामो बहुपक्षीय अनुभव छ। उनी नोबेल पुरस्कार विजेता मुहम्मद युनुसको अन्तरिम सरकारमा राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार र रोहिंग्या मुद्दामा उच्च प्रतिनिधि समेत भइसकेका छन्।

पदमा निर्वाचित भएपछि महासभालाई सम्बोधन गर्दै रहमानले अन्तर्राष्ट्रिय प्रणाली र संगठनमाथिको विश्वास धेरै मोर्चामा परीक्षण भइरहेको बेला आफूले यो जिम्मेवारी 'विनम्रता र सम्मानका साथ' स्वीकार गरेको बताए। उनले द्वन्द्व र युद्धले विश्वमा अकथनीय पीडा निम्त्याइरहेको, मानव अधिकार र स्वतन्त्रताहरू खुम्चिँदै गएको र संयुक्त राष्ट्र संघ आफैं पनि आर्थिक तनावबाट गुज्रिरहेको उल्लेख गरे। ऐतिहासिक रूपमा संयुक्त राष्ट्र संघको बजेटमा सबैभन्दा ठूलो योगदानकर्ता रहेको अमेरिकाको अर्बौं डलर बक्यौता रहेका बेला आफूले यी चुनौतीहरूको सामूहिक सामना गर्ने उनले प्रतिबद्धता जनाए।

संयुक्त राष्ट्र संघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले रहमानलाई बधाई दिँदै उनको लामो राजनीतिक र कूटनीतिक अनुभव समग्र राष्ट्र संघकै लागि सफलताको ग्यारेन्टी भएको बताए। गुटेरेसले ८० वर्ष पुरानो संयुक्त राष्ट्र संघलाई २१ औं शताब्दीका चुनौतीहरूको सामना गर्न सक्ने गरी सुधार गर्ने रहमानको महत्त्वाकांक्षी प्रतिबद्धताको समेत प्रशंसा गरे। निवर्तमान अध्यक्ष अन्नालेना बेरबकले पनि बहुपक्षीय कूटनीति इतिहासकै कठिन मोडमा रहेको र महासभाको भूमिका अब प्रक्रियागत मात्र नभई बडापत्रको रक्षाका लागि दैनिक आवश्यकता बनेको उल्लेख गरिन्।

आफ्नो कार्यकालका लागि नवनिर्वाचित अध्यक्ष रहमानले 'विश्वास पुनर्स्थापित गर्ने, रूपान्तरणको व्यवस्थापन गर्ने: सबैका लागि उद्धार गर्ने संयुक्त राष्ट्र संघ' भन्ने मुख्य विषयवस्तु तय गरेका छन्। उनले आफ्नो कार्यकालमा छ वटा मुख्य प्राथमिकताहरूमा केन्द्रित भएर काम गर्ने घोषणा गरेका छन्, जसमा शान्ति र सुरक्षा, दिगो विकास लक्ष्यहरू (एसडिजी) मा गति दिने, जलवायु कार्य र वातावरण संरक्षण, मानव अधिकारको रक्षा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सहित उदीयमान प्रविधिहरूको नियमन, र संयुक्त राष्ट्र संघको संरचनागत सुधार रहेका छन्। उनले आफूलाई सबै सदस्य राष्ट्रहरूबीच साझा समझदारी कायम गराउने एउटा 'पुल'का रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रतिज्ञा समेत गरेका छन्। एजेन्सी

Follow @nagarik_news