सगरमाथा बचाउको प्रश्न

गत ३२ साउनमा सोलुखुम्बुको खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिकामा पर्ने थामेगाउँमा आएको बाढीपहिरोले पुरै गाउँलाई असर पा¥यो, मानिस बस्नलायक घरहरू बाँकी भएनन् । त्यसैले, तत्कालै सो गाउँका मानिसका साथै घरपालुवा जनावरहरूलाई अन्यत्र सारिएको छ । अझ सो बाढीपहिरो रातमा आएको भए ठूलो मात्रामा जनधन घरपालुवा पशुको क्षति हुने थियो । अध्ययनअनुसार थामेगाउँको शिरमा रहेका साना–साना दुई पोखरी फुटेपछि बगेको पानीका कारण अचानक सो बाढीपहिरो आएको थियो । कसैले ध्यान नै नदिएको र जोखिम छ हैै † नभनेको वा जोखिमपूर्ण तालमै नगनिएका साना–साना दुई पोखरी फुट्दा त त्यो हलचल भयो बिगार ग¥यो भने विगत लामो समयदेखि वैज्ञानिकहरूले जोखिमपूर्ण रहेका भनिएका ठूला र जोखिमपूर्ण मानिएका ताल फुटेमा र हिमालबाट हिमपहिरो खसेमा के होला ? खैर यस विषयलाई यहीँ छाडौं ।

विश्वका धेरै कम मानिसलाई मात्रै थाहा होला कि, सगरमाथा हिमालको भविष्य पनि निकट भविष्यमै अन्धकारमय हुँदै छ भन्ने सम्बन्धमा । हुन पनि सगरमाथा हिमाल पृथ्वीमा रहेका हिमालमध्येमै अग्लो हिमाल हो । त्यसैले गर्दाखेरि यस हिमालको शिरमा एकपटक भए पनि आपूmले पाइला राख्ने सपना देख्नु जुनसुकै देशका पर्वतारोहीहरूका लागि अनौठो होइन । त्यसैले, हरेक वर्षको वसन्त ऋतुमा सगरमाथा हिमाल आरोहणका पछिल्ला समय कम्तीमा ४ सय ३५ देखि लिएर ५ सय ९० (६ सय प्लसको संख्यामा) विदेशी पर्वतारोहीहरू नै आउन थालेका छन् । त्यसैगरी, सगरमाथा हिमाल आरोहण गर्न आएका विदेशी तथा स्वदेशी पर्वतारोहीहरूका साथ जाने सहयोगी (सरदार, गाइड–शेर्पा, किचेन ब्वाई, पोस्ट म्यान, एल्टिच्युड पोर्टर, कुक, सम्पर्क अधिकृत)समेत गर्दा लगभग १ हजार ६ सयदेखि २ हजार १ सय जनासम्मको ठूलो भीडभाड सगरमाथा हिमालको आधार शिविरमा डेढ महिनादेखि दुई महिनासम्म रहने गरेका छन् ।