युवालाई रेमिट्यान्स मेसिन मात्रै बनाउने कि समृद्धिको इन्जिन ?

नेपाल जस्तो जनसाङ्ख्यिक लाभांश भएको देशका लागि युवा शक्ति आर्थिक रूपान्तरणको सबैभन्दा बलियो इन्जिन हो। राष्ट्रिय जनगणना २०७८ को तथ्याङ्क अनुसार नेपालमा १६ देखि ४० वर्ष उमेर समूहको युवा जनसङ्ख्या कुल जनसङ्ख्याको ४२.५६ प्रतिशत रहेको छ। यो सक्रिय र ऊर्जावान् जनशक्तिले देशको आन्तरिक उत्पादन, सेवा क्षेत्र, प्रविधि र वैदेशिक रोजगारी मार्फत राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाएको छ। वर्तमान परिप्रेक्ष्यमा नेपालको अर्थतन्त्र सङ्कटबाट जोगिनु र आर्थिक गतिविधि अगाडि बढ्नुमा युवाको प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष भूमिका अतुलनीय छ।

अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन र अर्थशास्त्रीहरूका अनुसार नेपाल अहिले जनसाङ्ख्यिक लाभांशको स्वर्णिम युगबाट गुज्रिरहेको छ। यसको अर्थ देशमा आश्रित जनसङ्ख्या (बालबालिका र वृद्धवृद्धा) को तुलनामा कमाउने र उत्पादन गर्न सक्ने युवाहरूको सङ्ख्या उच्च छ। तर, विडम्बना के छ भने यो ऊर्जावान् जनशक्तिलाई राज्यले नीतिगत कमजोरीका कारण स्वदेशमै पर्याप्त रोजगारी र उद्यमशीलताको वातावरण दिन सकेको छैन।