भारतको १३ अर्ब डलरको सेमिकन्डक्टर मिसन: चिप आत्मनिर्भरता, चिपसेट इकोसिस्टमको ऐतिहासिक क्रान्ति र विश्वव्यापी प्रविधि रङ्गमञ्चमा नयाँ उचाइ

सुरत। भारत सरकारले आफ्नो राष्ट्रिय सेमिकन्डक्टर अभियान (इन्डिया सेमिकन्डक्टर मिसन) को दोस्रो चरणका लागि १३ अर्ब अमेरिकी डलर (करिब १,२७,५०० करोड भारतीय रुपैयाँ) विनियोजन गर्दै घरेलु चिप इकोसिस्टमलाई अभूतपूर्व गति दिने घोषणा गरेको छ। सुरतबाट सार्वजनिक गरिएको यो रणनीतिक पहलको मुख्य लक्ष्य चिप डिजाइन, फ्याब्रिकेसन (निर्माण), एसेम्ब्ली, टेस्टिङ र प्याकेजिङसम्मका सम्पूर्ण प्रणालीलाई देशभित्रै एकीकृत रूपमा विकास गर्नु हो। भारी मात्रामा आयात हुने विदेशी सेमिकन्डक्टरमाथिको निर्भरता घटाउँदै आफ्नो विशाल इन्जिनियरिङ जनशक्तिलाई विश्वव्यापी प्रविधि भ्यालु-चेनको शीर्ष स्थानमा पुर्‍याउने दीर्घकालीन लक्ष्य भारतले राखेको छ।

हालसम्म भारत सरकारले विभिन्न छ वटा राज्यहरूमा १२ वटा ठूला सेमिकन्डक्टर आयोजनाहरू स्वीकृत गरिसकेको छ। यसै वर्षदेखि माइक्रोन, केन्स सेमिकोन र सीजी सेमी जस्ता अग्रणी कम्पनीहरूले मुख्यतया एसेम्ब्ली, टेस्टिङ र प्याकेजिङ (एटीएमपी/ओसिएट) क्षेत्रमा आफ्नो व्यावसायिक उत्पादन सुरु गरिसकेका छन्। यद्यपि, विज्ञहरूका अनुसार भारतको मुख्य चुनौती केवल कारखाना खडा गर्नुमा मात्र सीमित छैन। प्रतिस्पर्धी सेमिकन्डक्टर उद्योगका लागि चिप डिजाइन, वेफर फ्याब्रिकेसन, प्याकेजिङ, कच्चा पदार्थ आपूर्तिकर्ता र दक्ष श्रमिकहरूको पूर्ण इकोसिस्टम आवश्यक पर्दछ।