यसकारण निर्वाचन प्रणाली फेर्न आवश्यक

लोकतन्त्रका अनेक राम्रामध्ये सुन्दर पक्ष आवधिक निर्वाचन प्रणाली हो । नेपालमा प्रजातन्त्र पुनःस्थापना २०४६ सालपछाडि निर्वाचन हुँदै आएका छन् । दुई पटकसम्म संविधानसभा निर्वाचन भएको मुलुकमा २०७२ सालमा संविधान निर्माणपछि २०७४ र २०७९ साल गरी दुईपटक आमनिर्वाचन भइसक्यो । अब आगामी आमनिर्वाचनलाई दलहरूले ‘मिसन २०८४’ भन्ने गरेका छन् । वर्तमान प्रणालीअनुसार निर्वाचन हुने हो भने दलका दुई–चार सिट तलमाथि होलान्, तर राजनीतिक स्थायिŒव हुनेगरी कुनै पनि दलको बहुमत आउनसक्ने सम्भावना कम देखिन्छ । मिश्रित निर्वाचन प्रणालीमा कुनै पनि एउटा राजनीतिक दलले बहुमत ल्याउन अत्यन्त कठिन छ । यस दृष्टिकोणबाट हेर्दा २०८४ सालको निर्वाचनपछि पनि ‘मिलीजुली सरकार’ चलाउनुपर्ने र सत्ता बागबन्डामै दल अभ्यस्त हुनेछन् ।

दलहरूले ‘मिलिजुली सत्ता’ भोग गर्ने उद्देश्यले जानी बुझीकन ‘मिश्रित निर्वाचन प्रणाली’ व्यवस्था गरेको राजनीतिक विश्लेषक बताउ“छन् । उनीहरूको मत विगतका निर्वाचनले पनि पुष्टि गरिसकेको छ । अर्थात्, विगतका दुई निर्वाचनमा कुनै पनि दलले बहुमत ल्याउन सकेनन् । २०७९ सालको निर्वाचनमा जनताले नेपाली कांग्रेसलाई सबैभन्दा ठूलो दल बनाए । तर, संसद्को ठूलो दल भएर पनि कांग्रेसले सरकार बनाउन पाएन, ’cause संसद्मा रहेका अन्य दल मिलेर बहुमत पु¥याएपछि तेस्रो ठूलो दल माओवादी नेतृत्वमा सरकार बन्यो । एमालेस“ग सत्ता र समय भागबन्डाका आधारमा बनेको ‘प्रचण्ड सरकार’ लामो समय भने टिक्न सकेन । माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले फेरि एमाले छाडेर कांग्रेसस“ग गठबन्धन गरी आप्mनो दलको ३२ सिट सरकार चलाउनका