ग्रहहरूको बक्रदृष्टि हाम्रो नियति हो ?

आज पुनः एकपटक इतिहासका पानाहरू पल्टाउने कोसिस गर्दै छु । गोपालवंश, महिषपाल्वंश, किराँतकाल वा लिच्छवीकाललाई नियाल्ने हो भने पनि नेपालको इतिहास अस्वाभाविक घटनाक्रम र षड्यन्त्रले भरिएको पाइन्छ । तर, धेरै पुरानो कुरा गरेर पाठकहरूलाई अलमलाइरहन पटक्कै चाहन्नँ । आधुनिक भनिने नेपालको अर्थात् शाहकालीन युग सुरुवात भएदेखिको केही इतिहासमा अंकित घटनाहरूको उल्लेख गर्न चाहन्छु ।

पृथ्वीनारायण शाहलाई नेपालको निर्माताका रूपमा मानिन्छ । वर्तमान नेपालको भूगोलका लागि पृथ्वीनारायण शाहलाई यथोचित जस दिन कञ्ज्युस्याइँ गर्नुहुँदैन । राज्य विस्तारको उनको व्यक्तिगत महत्वाकांक्षाले गर्दा नै भए पनि नेपालको आजको भौगोलिक सीमा बाँधिएको हो । मूलतः उनले गोर्खा राज्यको सैनिक बलद्वारा विस्तार गरेका हुन् । त्यसबेलाको परिप्रेक्ष्यलाई बुझ्दा यसलाई अस्वाभाविक मान्नुपर्ने कुनै कारण छैन । भूस्वामित्व नै शक्तिको परिचायक मानिने तत्कालीन परिवेशमा पृथ्वीनारायण शाहले बलपूर्वक राज्य विस्तार गरे त त्यसलाई अर्घेलो मान्न मिल्दैन । त्यसबेलाका सम्पूर्ण राजा रजौटा भूरेटाकुरे सबै यस्तै आकांक्षा राख्थे ।