विपद्को अन्तर्य खोजौं

जलवायु परिवर्तन नेपाल र समग्र विश्वका लागि अब भविष्यको जोखिम मात्र नभई वर्तमानको कठोर यथार्थ बनेको छ। बाढी, पहिरो, हिमताल विस्फोट, अत्यधिक गर्मी र असामान्य वर्षा हरेक वर्ष दोहोरिने मात्र गरेका छैनन्, बढ्दै गएका छन्। यसलाई कतिपयले सामान्य प्राकृतिक विपद्सँग मात्र जोडेर हेर्ने र बुझ्ने गरेका छन्। यो आकस्मिक विपद् मात्र होइन, जलवायु परिर्वतनको असर हो।

यस्ता खाले विपद् कति प्राकृतिक छन् अथवा कति मानव सिर्जित हुन् भनेर त्यसको छिनोफानो गर्ने प्रमाणिक वैज्ञाानिक आधार र विधि निर्माणमा अहिले वैज्ञानिकहरू कार्यरत छन्। यस सन्दर्भमा पछिल्ला वर्षमा जलवायु परिवर्तनजन्य कारकको वैज्ञानिक विश्लेषणको महत्त्वलाई बढाएको छ। यसले कुनै चरम मौसमी घटनामा जलवायु परिवर्तनको भूमिका कति छ भन्ने वैज्ञानिक रूपमा पहिचान गर्छ।