कोही किन नेपालमा लगानी गरोस् ?

नेपालको विकासको दर कम हुनुको पछाडि लगानीको स्तर कम हुनु एउटा मुख्य कारण रहेकोमा कुनै शंका छैन । नेपालमा पुँजीको लागानी सधंै नै कम रहँदै आएको छ । तर, अब श्रमको लगानीमा पनि तीव्र गिरावट हुने छाँटकाँट देखिँदै छ । श्रमको नेपालप्रतिको घट्दो आकर्षण’bout छुट्टै लेख लेखौंला । आज चाहिँ पुँजीको लगानीमा केन्द्रित हुन चाहन्छु । आजको लेखमा म नेपालमा उचित मात्रा र गुणस्तरको लगानी नहुनुका प्रमुख कारण’bout छोटो चर्चा गर्नेछु ।

कोही नेपालमा किन लगानी गरोस् भन्ने प्रश्नको उत्तर पाउन पहिला लगानी के हो र लगानी किन गरिन्छ भन्ने कुरा बुझ्नुपर्छ । लगानी भनेको मानिसले विशुद्ध नाफाको उद्देश्य राखेर आफ्नो सञ्चित पुँजी वा जीवनभरि कमाएको विश्वास र अचल सम्पत्ति धितोमा राखेर लिएको ऋण प्रयोग गरेर कुनै व्यवसाय वा उद्योगमा गरिने खर्च हो । लगानीको लक्ष्य मुनाफा हुनुमा कुनै खराबी छैन किनकि नाफाको लागि गरिने लगानीले नै रोजगारीको सिर्जना गर्छ, कर तिर्न सक्नेगरी आय गर्छ र निर्यातमा योगदान पु¥याएर राष्ट्रिय अर्थतन्त्र बलियो बनाउन मद्दत गर्छ । मुख्य कुरा त मुनाफालाई लक्ष्य नबनाएको लगानी दिगो हुँदैन र उच्चतम उत्पादकत्व पनि प्राप्त हुँदैन । परोपकार र उपकार लगानीको उद्देश्य होइन र हुनु जरुरी पनि छैन । तर, लगानीले त्यस्तो कल्याणकारी उद्देश्य नराखीकनै मानिसलाई जीवनको अर्थ र माने दिने रोजगारी दिन सक्छ, समाजको कल्याण गर्न सक्छ, मानिसलाई आफ्नो कल्याण आफैं गर्न सक्षम बनाउन सक्छ र अरूलाई मद्दत गर्न योग्य बनाउन सक्छ । रोजीरोटी दिन सक्छ, समृद्धिको बाटो र जीवनमा एउटा अर्थपूर्ण उद्देश्य र लक्ष्य दिन सक्छ ।