बाढी पूर्वसूचना प्रणाली विकास

हिमालबाट बग्ने नदीहरू नेपालको जीवन, अर्थतन्त्र र सभ्यतासँग गहिरोसँग जोडिएका छन् । यिनले खानेपानी, सिँचाइ, ऊर्जा, प्राकृतिक सौन्दर्य र पर्यटनका लागि अमूल्य योगदान दिएका छन् । हिमाली भूगोल, जलवायु परिवर्तन र तीव्र गतिमा भइरहेको भौगर्भिक परिवर्तनका कारण भने यिनै नदी केही घण्टा वा कहिलेकाहीँ केही मिनेटमै विनाशकारी बाढीको स्रोत बन्न सक्छन् ।

हालै भोटेकोशी र त्रिशूली क्षेत्रमा आएको आकस्मिक बाढीले हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा रहेका बस्ती, बजार, सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना तथा अन्य पूर्वाधारमा ठुलो क्षति पुर्‍याएको छ । हामी यस्ता महाबाढी आउनुअघि जोखिमका सङ्केत पहिचान गरेर त्यसको सूचना तल्लो तटीय समुदायसम्म समयमै पुर्‍याउन कति सक्षम छौँ ? एक वर्षअघि सोही क्षेत्रआसपासमा अलि सानो स्तरको तर विनाशकारी बाढी आएको थियो । पानीको सतह बढ्दै गएको देखिन थालेपछि वा मौसमसम्बन्धी सूचना प्राप्त भएपछि मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सर्न केही समय मिल्ने गर्छ तर हिम चट्टानको पतन, हिमताल विस्फोट, पहिरो वा प्राकृतिक रूपमा बनेको बाँध अचानक फुट्दा आउने आकस्मिक बाढीको प्रकृति भिन्न हुने गर्छ । यस्ता बाढीमा पानीसँगै माटो, ढुङ्गा तथा अन्य भारी वस्तु अत्यन्त ठुलो वेगका साथ बगेर आउँछन्, जसका कारण अकल्पनीय क्षति बेहोर्नुपर्ने हुन्छ ।