अर्थतन्त्रमा कृषि क्षेत्रको योगदान

काठमाडौं - नेपाल एउटा कृषि प्रधान देश हो । जहाँ कृषिले अर्थतन्त्र र जीविकोपार्जनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ । जसलाई समग्रमा हेर्ने हो भने देशको लगभग ६५ प्रतिशत मानिसहरू कृषि क्षेत्रमा संलग्न रहेका छन् भने जिडिपीमा करिब २४.०९ प्रतिशत योगदान रहेको छ । जसबाट राष्ट्रको कुल ग्राहस्थ उत्पादनको एक तिहाई योगदान प्राप्त हुने सम्बन्धित क्षेत्रले आँकलन गरेको पाइन्छ । तर विश्व बैंकको एक तथ्याङ्क अनुसार करिब २० प्रतिशत जनसंख्या राष्ट्रिय गरिबीका रेखामुनि रहेका छन् भने बेरोजगारी दर ११.४ प्रतिशत रहेको छ ।

अर्थतन्त्रमा कृषि क्षेत्रको योगदान २६.५० प्रतिशत रहेको छ र चालु आर्थिक वर्षको आर्थिक वृद्धिदर ६.८१ प्रतिशत हासिल हुने प्रक्षेपण भएको कृषिको योगदान महत्वपूर्ण रहेको छ । केन्द्रीय तथ्यांक विभागका अनुसार चालू आर्थिक वर्षमा कृषि र वन क्षेत्रको वृद्धिदर ५.०२ प्रतिशत रहने छ । त्यस्तै जिडिपीमा गैरकृषि क्षेत्रको योगदान ७५.१ प्रतिशत, प्रमुख पेशा कृषि रहेका परिवार ६२ प्रतिशत, कुल जनसंख्यामा कृषक परिवार रहेको जनसंख्या ६७ प्रतिशत, त्यस्तै कुल जिडिपीमा कृषि क्षेत्रको वृद्धिदर ३.०५ प्रतिशत रहेको छ । वर्तमान अवस्थालाई हेर्दा ३६ प्रतिशत खाद्य असुरक्षामा बाँच्न बाध्य भएका छन् । यसैमाथि बाल कुपोषणको उच्च बोझ रहेको छ । नेपाल कृषि प्रधान देश भएतापनि नेपालले खाद्य तथा पोषण सुरक्षा हासिल गर्न, उत्पादकत्व, उत्पादनमा बृद्धि गर्न र प्राकृतिक प्रकोपसँग अनुकुल गर्न धेरै चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ ।