विपत् रोक्नै आपत्
annapurnapost.com · Fri Sep 17 06:48:00 GMT 2021
नेपालमा बाढी–पहिरो जानु नियमित प्रक्रिया जस्तै छ। प्रत्येक वर्ष वर्षात्को समयमा यो नौलो कुरा बन्दैन। नेपालको भू–बनोटका कारण यसलाई प्राकृतिक विपत्का रूपमा हेर्ने गरिन्छ। यो वर्ष देशभर २ सय ५७ वटा पहिरो जाँदा ७७ जनाले ज्यान गुमाए। आठ जना बेपत्ता छन्। ८९ जना घाइते छन्। २ सय ८४ परिवार प्रभावित भए। पहिले यसलाई प्राकृतिक विपत् भन्ने गरिन्थ्यो। अहिले मानवीय कारण पनि बाढी पहिरो जाने क्रम बढेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम/संकट निवारण तथा पुनर्लाभ ब्युरोका अनुसार बाढी र पहिरो जोखिमको हिसाबले विश्वमा नेपाल ३०औं स्थानमा छ।
नेपालमा सबैखाले विपद्बाट हुने जनधनको क्षतिमा बाढी पहिरोको हिस्सा झन्डै आधा छ। प्रमुख विपद्का रूपमा देखिएको बाढीपहिरो निम्तिनुमा कमजोर भौगर्भिक अवस्था, विषम भूबनोट, मौसमी विषमता, नदीको प्रकृतिभन्दा पनि मानव सिर्जित कारण प्रमुख छन्। यो क्रम बढेसँगै यसबाट हुने मानवीय र आर्थिक क्षति पनि बढ्दै छ। पछिल्लो समय विकासका नाममा जथाभावी खनिने सडक र बनाइने संरचनाले पनि हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा पहिरो जाने क्रम उच्च छ। पहिलो विकास सडकलाई मान्ने र बिनाप्राविधिक ज्ञान जुनसुकै ठाउँसम्म पुर्याउन खोज्दा सुन्दर गाउँसमेत पहिरोमा परिणत भएका धेरै उदाहरण छन्। मुलुक संघीय संरचनामा गएसँगै गाउँगाउँमा सिंहदरबार पुग्यो। स्थानीय तहमा आएका जनप्रतिनिधिको पनि विकास भन्ने सडक हो भन्ने बुझाइ भयो। तर, यसलाई कसरी व्यवस्थित गर्न सकिन्छ भन्ने कुरामा भने ध्यान पुगेन। जसको नतिजा वर्षात्मा बाढी र पहिरोले देखाइरहेको छ।
स्रोतमा पूरा पढ्नुहोस् (annapurnapost.com)