पहिरोको जोखिम क्षेत्रबाट बस्ती सार
rajdhanidaily.com · Wed Jun 29 23:20:00 GMT 2022
हरेक वर्ष हुने गरेका मनसुनजन्य विपद्का घटनामा धेरै जनधनको क्षति हुने गरेको छ । विगत ११ वर्षको लामो फेहरिस्त सिंहावलोकन ग¥यौं भने पनि तथ्यांक आफैं बोल्छ । २०६८ देखि २०७८ सम्म भएका मनसुनजन्य विपद्का ५ हजार ८ सय २५ वटा घटनामा देशभर २ हजार ३ सय ६२ जनाको ज्यान गएको छ भने करोडौंको नोक्सानी बेहोर्नुपरेको छ । यो विपद्जन्य घटनाबाट हजारौं अपांग भएर बाँच्नुपरेको छ भने यसले लाखौं परिवारलाई अप्रत्यक्ष रूपमा असर गरिरहेको छ । आँकडाअनुसार हरेक वर्ष २० लाख मानिस प्रभावित हुने गरेका छन् । यसले ४ लाख २१ हजार घरधुरीलाई प्रभावित पार्ने गरिरहेको छ । यो वर्ष अघिल्ला वर्षभन्दा बढी वर्षा हुने पूर्वआँकलन गरिएको छ । वर्षाले बाढी, पहिरो तथा डुबानजस्ता समस्या एकैपटक निम्त्याए पनि नेपालजस्तो पहाडी भू–धरातलमा पहिरोको जोखिम निकै बढिरहने गरेको छ । विगत ११ वर्षको आँकडाले पनि यही यथार्थतालाई उजागर गरेको छ । बाढीले नदी किनारमा र डुबानका क्षेत्रमा प्रभाव पारे पनि पहिरोले सिंगो बस्ती बगाउने र पुर्ने भएकाले जोखिमको मात्रा पहिरोमा बढी हुँदै आएको छ ।
पछिल्लो समयमा नेपालमा वन फँडानीको क्रम निकै बढेर गएको छ । भिराला डाँडा नांगा हुँदै गएका छन् । नांगा डाँडाहरू पानीको भार थेग्न सक्ने अवस्थामा छैनन् । त्यसमा पनि निरन्तर भारी वर्षा त अभिशाप बन्दै आएको छ । त्यसमाथि २०७२ सालको भूकम्प र त्यसबाट सिर्जित निरन्तर पराकम्पका कारण पहाडी धरातल निकै थिलथिलिएको र चिरा परेको छ । यस्ता चिरा परेका पहाडी धरातलमुनि रहेका बेसी तथा खाेंचमा मानवबस्ती रहनेगरेका छन् । कतिपय त भिरालो जमिनमा नै ठूलाठूला गाउँहरू रहेकाले पनि ती गाउँहरूमाथि वा मुनिबाट आउने र जाने पहिरोका कारण निकै जोखिममा छन् । भूकम्पले हल्लाएर चिरा पारेका धाँजामा वर्षाको पानी भरिन गई ठूलो क्षेत्रफल ओगट्ने गरी पहिरो जाने गरेका छन् । भूगर्भविद्का अनुसार पहाडका भित्तामा बसेका मानवबस्ती जुनसुकै बेलामा पनि जानसक्ने पहिरोको जोखिममा रहेका छन् । यसपालिको अधिक वर्षा प्रदेश १ का तराईका भूभाग, बाग्मती प्रदेशका उत्तरपूर्वी भूभाग, गण्डकी प्रदेशका दक्षिणी भूभाग, लुम्बिनी प्रदेश, कर्णाली प्रदेशका उत्तर–पश्चिमी भूभाग तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका उत्तरी भूभागमा हुने बताइएको छ ।
स्रोतमा पूरा पढ्नुहोस् (rajdhanidaily.com)