कूर्मचक्रको प्रारूप

१. प्रारूप

भूगोलका रूपमा परिचित भूमण्डल सम्बद्ध पृथ्वी वा विभिन्न दृश्यरूप र प्राकृतिक पक्षको अध्ययन गरिने माध्यम शास्त्रलाई भूगोलशास्त्र वा भूगोलविद्या भनिन्छ भने त्यसअन्तर्गत पृथ्वीको उत्पत्ति, आकार, प्रकार, आधार, ब्रह्माण्ड, तारा, ग्रह, उपग्रह, उल्का, निहारिका, सौरमण्डल, पृथ्वी र सौरमण्डलबीच अन्तरसम्बन्ध, पृथ्वीको वर्गीकरण, मैदान, पर्वत, समुद्र, जलमण्डल, ज्वारभाटा, वायुमण्डल, जलवायुनुसार पृथ्वीको विभाग, द्वीप, भूमध्यरेखा, कर्करेखा, मकररेखा, रेखांश, अक्षांश, भूगोलको स्थितिसँग सम्बद्ध सबै पक्ष भूगोलशास्त्र सम्बद्ध मानिन्छन् । त्यसैगरी वन, पर्वत, द्वीपहरू र सागरसहित समग्र पृथ्वीको अध्ययनसमेत भूगोलभित्र पर्छ ।